Kroatië eert zijn oorlogsmisdadigers

Beeld AFP

Twee ngo’s roepen Kroatië op om de onderscheidingen van zes oorlogsmisdadigers terug te vorderen.

De Kroatische president Kolinda Grabar Kitarovic reikte onderscheidingen uit aan zes oorlogsmisdadigers voor hun militaire ‘verdiensten’, maar ook voor de lange gevangenisstraffen. De zes voormalige commandanten en politici die in Kroatië werden geëerd, zijn vorig jaar in Den Haag veroordeeld. De rechter van het Joegoslaviëtribunaal bepaalde toen dat zij zich schuldig hadden gemaakt aan oorlogsmisdaden tijdens de Bosnische oorlog van begin jaren negentig.

De zes wilden een Kroatische ministaat in Bosnië creëren en gingen daarbij nietsontziend te werk. Onder hun leiding vermoordden en verdreven Bosnisch-Kroatische troepen Bosnische moslims. Ook waren ze volgens de rechter verantwoordelijk voor vernielingen in Mostar, waar onder meer de historische brug werd verwoest.

Geen reden voor een medaille dus, vindt Vesna Terselic. Als directeur van de ngo Documenta houdt zij zich bezig met de omgang van Kroatië met het verleden. Het stemt haar weinig optimistisch. “Het lijden van de slachtoffers wordt hier nog steeds niet erkend.” Zo heeft de president nog niet gereageerd op het verzoek om de onderscheidingen van de oorlogsmisdadigers in te trekken.

Lot van de slachtoffers

Ook houdt de regering, gedomineerd door nationalisten, zich doof voor overlevenden van de concentratiekampen die in de Bosnische oorlog werden opgericht, zegt ze. “Zij willen met de regering praten over herstelbetalingen, maar tot nu toe krijgen ze geen enkele respons. Donderdag was het parlement bijeen. Dat was een perfecte gelegenheid geweest om daar iets over te zeggen, maar dat gebeurde niet.”

Niet alleen politici, ook de Kroatische media laten het volgens Terselic afweten. “Zelfs in 2018 lees je nog zelden iets over het lot van slachtoffers.”

Des te meer aandacht was er afgelopen week in de media voor de herdenkingen van Slobodan Praljak. De voormalige Bosnisch-Kroatische generaal was een van de zes die vorig jaar voor het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag moesten verschijnen. Toen de rechter zijn vonnis voorlas - 20 jaar gevangenisstraf - dronk hij voor het oog van de camera’s een bekertje gif leeg. Hij stierf even later.

Ode

Dat hij onder Kroatische nationalisten nog altijd als held wordt gezien, werd afgelopen week opnieuw duidelijk. Een jaar na zijn dood werd hij groots herdacht. Op verschillende plekken werd een mis aan hem opgedragen. In de Kroatische stad Zadar werd tijdens een basketbalwedstrijd een spandoek ontrold met zijn foto en de tekst ‘Bedankt voor alles generaal’. En in een klooster werd in de vorm van een toneelstuk een ode gebracht aan de ‘Kroatische martelaar’ Praljak, zoals Bozidar Alic, de acteur die hem vertolkte, hem noemde.

Kroatië is niet het enige land dat op deze manier met het oorlogsverleden omgaat, zegt Terselic. In de hele regio is er volgens haar “gebrek aan empathie met en solidariteit voor slachtoffers die aan de andere kant van de oorlog stonden.”

Lees ook:

Kroatië wil dat toerist straks gewoon met euro’s kan betalen

De Kroatische premier Plenkovic, wil zowel de euro als het paspoortvrij reizen naar zijn land halen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden