Kritische cartoonist hangt 43 jaar cel boven het hoofd

De bekende Maleisische politiek tekenaar Zulkiflee Anwar Alhaque, alias Zunar, vanochtend bij het verlaten van de rechtbank. Met plastic handboeien maakt hij grappen over de gevangenisstraf die hem mogelijk boven het hoofd hangt. Beeld epa
De bekende Maleisische politiek tekenaar Zulkiflee Anwar Alhaque, alias Zunar, vanochtend bij het verlaten van de rechtbank. Met plastic handboeien maakt hij grappen over de gevangenisstraf die hem mogelijk boven het hoofd hangt.Beeld epa

De Maleisische politiek tekenaar Zunar is vandaag door de Maleisische autoriteiten aangeklaagd wegens zijn kritiek op de recente verooordeling van oppositieleider Anwar Ibrahim. Als de negen aanklachten worden bewezen kan hij daarvoor 43 jaar de gevangenis in gaan. Zunar zei na de aanklacht zich niet monddood te zullen laten maken, en publiceerde meteen een nieuwe tekening.

Zulkiflee Anwar Alhaque, beter bekend als Zunar, is aangeklaagd vanwege een aantal tweets en cartoons die hij in februari de wereld in stuurde, na de veroordeling van de belangrijkste Maleisische oppositieleider Anwar Ibrahim wegens sodomie.

'Vandaag is Maleisië een land zonder wet', tweette de prominente cartoonist, en: 'De lakeien in de zwarte toga's zijn trots op hun vonnis. Zij zullen wel ruim beloond zijn door hun politieke bazen.'

Op een spotprent steekt de 52-jarige Zunar de draak met premier Najib Razak. Hij beeldt de premier af als rechter, die zijn grootste politieke rivaal Anwar naar de cel stuurt. Op de tekening ligt het wetboek in de prullenbak en staat op de rechtershamer 'politieke veroordeling'.

Laatste druppel inkt
Na de zitting van vrijdag toonde Zunar zich strijdbaar. Met plastic handboeien om en gekleed in een nep-gevangenispak stak hij de draak met de negen aanklachten wegens opruiing tegen hem. Hij bezwoer zich niet te zullen laten muilkorven. Als bewijs daarvan tweette hij na de zitting meteen een nieuwe prent, waarop hij aan handen, voeten en hals geboeid 'tot de laatste druppel inkt' blijft doortekenen met een penseel in zijn mond.

Zunar wordt berecht onder de 'Sedition Law', een draconische wet op opruiing die stamt uit 1949 toen Maleisië nog een Britse kolonie was. De omstreden wet is ruim geformuleerd en wordt opvallend vaak toegepast tegen critici van de regering. Tijdens de campagne voor de laatste parlementsverkiezingen in 2013 beloofde premier Razak dat hij de Sedition Law zou aanpassen, maar na de verkiezingen kwam hij daar op terug.

"Dit is een record", zei Zunars advocaat Latheefa Koya vrijdag in een reactie. "Een negenvoudige aanklacht onder de wet op opruiing. Dit is excessief, en bedoeld om uitgesproken critici de mond te snoeren." Als Zunar schuldig wordt bevonden aan alle negen aanklachten kan hij 43 jaar gevangenisstraf krijgen. Hij is op borgtocht vrijgelaten.

Zunar grappend bij de rechtbank, waar hij de negenvoudige aanklacht wegens opruiing tegen hem aanhoorde. Voor de gelegenheid had hij ook een nep-gevangenispak aangetrokken. Beeld afp
Zunar grappend bij de rechtbank, waar hij de negenvoudige aanklacht wegens opruiing tegen hem aanhoorde. Voor de gelegenheid had hij ook een nep-gevangenispak aangetrokken.Beeld afp

Mensenrechten in gevaar
De veroordeling van oppositieleider Anwar Ibrahim en het toenemende aantal rechtszaken tegen kritische stemmen in Maleisië, worden in mensenrechtenkringen beschouwd als politieke zaken en in strijd met de vrijheid van meningsuiting. Recent zijn oppositiepolitici, journalisten en advocaten gearresteerd of veroordeeld.

Anwar (67) verdween afgelopen 10 februari voor vijf jaar achter de tralies nadat hij zijn beroepszaak verloor bij het Federale Hof.Dat bevestigde dat Anwars veroordeling wegens sodomie uit 2012 door een lager Hof terecht was. Een rechtbank had Anwar eerder nog vrijgesproken wegens onbetrouwbaar bewijs.

Sodomie, seks met mannen, is formeel verboden in Maleisië, maar die wet wordt zelden toegepast. De laatste keer was in 2000, ook tegen Anwar. Hij werd toen veroordeeld tot zes jaar gevangenisstraf, en zat onder meer in een isoleercel. Die veroordeling werd vier jaar later nietig verklaard door de Maleisische Hoge Raad.

Door zijn veroordeling kan Anwar niet meedoen aan de volgende algemene verkiezingen in 2017, een groot gemis voor de oppositie. In 2013 verloor Anwars driepartijenalliantie nipt van Razaks coalitie, het Nationale Front. Razaks eigen partij Umno regeert Maleisië al tientallen jaren, maar verliest de laatste jaren aan populariteit.

De Maleisische oppositieleider Anwar Ibrahim op weg naar het gerechtsgebouw op 10 februari dit jaar. Beeld AP
De Maleisische oppositieleider Anwar Ibrahim op weg naar het gerechtsgebouw op 10 februari dit jaar.Beeld AP

Boeken verboden
Ook de kritische Zunar lag al vaker overhoop met de autoriteiten. In een interview met deze krant enkele jaren geleden vertelde hij dat veel van zijn boeken met cartoons verboden zijn in Maleisië. Ook doet de politie regelmatig invallen tijdens boekpresentaties of in zijn kantoor, en arresteerde de cartoonist meermalen.

De mensenrechtenorganisatie Human Right Watch hekelt de gerechtelijke stappen tegen kritische stemmen als die van Zunar en Anwar. 'Dag na dag verliezen de Maleisiërs meer en meer van hun rechten en democratie, in de handen van deze in toenemende mate onderdrukkende regering', aldus een verklaring.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden