Kritiek op opname ter observatie

verwarde personen | Gemengde reacties op Schippers' observatiewet: de Kamer en psychiaters zijn tegen, de gemeenten voor.

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil niet dat mensen die verward gedrag vertonen, gedwongen kunnen worden opgenomen ter observatie, zoals minister Schippers wettelijk wil vastleggen. Burgemeesters zijn daar juist blij mee, maar psychiaters vinden de wet te ver gaan. Die laatsten krijgen nu steun van de Tweede Kamer.

De Kamer spreekt vandaag over de Wet verplichte GGZ van minister Edith Schippers van het ministerie van volksgezondheid, welzijn en sport. De zogenoemde observatiemaatregel is daar onderdeel van. Schippers wil dat mensen tot drie dagen vastgezet kunnen worden, als zij niet direct een gevaar voor hun omgeving vormen, maar wel voor zichzelf. Een amendement van de SP tégen die maatregel krijgt brede steun, onder meer van regeringspartij PvdA.

De maatregel is gewoon een manier om lastige mensen van de straat te houden, is hun grootste bezwaar. Volgens Ferd Crone, die spreekt namens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, gaat het helemaal niet om openbare orde. "Burgemeesters willen samen met psychiaters kunnen ingrijpen als iemand zorg mijdt."

Burgemeesters voelen zich nu vaak onthand, legt Crone, zelf burgemeester van Leeuwarden, uit. Bijvoorbeeld als ouders hulp vragen voor hun zoon die zichzelf vervuilt en niemand binnenlaat. Hij vormt niet direct een gevaar voor zijn omgeving, maar de situatie is wel nadelig voor hemzelf. "Met de huidige wetgeving komen wij zijn huis niet binnen. De observatiemaatregel zet de deur op een kier."

Om de observatiemaatregel toe te passen, moet er een 'vermoeden van een psychiatrische stoornis' bestaan. Over dat 'vage criterium' struikelt het Landelijk Platform GGZ, dat de patiënten vertegenwoordigt. Het werkt volgens hen 'willekeurige detentie' in de hand. "Iemand drie dagen opsluiten op basis hiervan, is een fundamentele inbreuk op het recht op vrijheid en zelfbeschikking", zegt woordvoerder Mirjam Drost.

Volgens burgemeester Crone kan de maatregel iemand juist 'even uit de put halen', en kan er vanuit de observaties gezocht worden naar goede zorg.

Dat is volgens Drost een illusie. "Zo wordt het wel geframed, maar een psychiater moet na die drie dagen alsnog een crisismaatregel of een zorgmachtiging opleggen om iemand in behandeling te kunnen nemen. Dan gelden dezelfde beperkingen als nu. Wat dat betreft voegt die observatiemaatregel niets toe."

Daarbij is iemand drie dagen opsluiten niet de goede manier van ingrijpen in een situatie die kan escaleren, vindt de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP). "Voor sommige mensen is enkele dagen gedwongen opname schadelijker dan het verwarde gedrag," zegt voorzitter Damiaan Denys.

Zijn grootste bezwaar is dat de gedwongen opname de vertrouwensrelatie tussen cliënt en psychiater verstoort. "Door iemand op grond van vermoedens de vrijheid te ontnemen, creëer je wantrouwen en maak je een valse start als behandelaar," zegt hij. Ook vreest hij dat mensen die zich verward gedragen door de observatiemaatregel wel heel makkelijk gedwongen opgenomen kunnen worden.

Burgemeester Crone wuift dat argument weg. "Geen burgemeester zal als een stoere sheriff door zijn stad lopen om bij elke verwarde persoon zeggen: die moet opgesloten worden ter observatie."

Het gaat er volgens hem om dat burgemeesters iets kunnen doen, het maakt hem niet uit of dat vastgelegd wordt in een observatiemaatregel of dat het op een andere manier geregeld wordt. "Nu zitten we als burgemeesters soms te wachten tot iemand een ander aanvalt, of zelfmoord pleegt. Dat moet hoe dan ook veranderen."

nederland 9

Damiaan Denys: Gedwongen opname is schadelijker dan verwardheid

undefined

In het kort

Amendement SP tégen observatiemaatregel krijgt brede Kamer-steun

VNG: Burgemeesters voelen zich vaak onthand

Landelijk Platform GGZ struikelt over 'vaag criterium'

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden