Kritiek op oorlog Irak kost politici niet langer de kop

Het stijgende dodental in Irak overheerst de Amerikaanse parlementsverkiezingen van 7 november. Toch laten terroristen zich niet leiden door de verkiezingen, zeggen experts.

Rechtse veteranen maken stemming tegen Democratisch Congreslid John Murtha bij de verkiezingen vanwege diens verzet tegen de Irak-oorlog.

In het stadje Johnstown (22.000 inwoners) in het zuidwesten van de Amerikaanse staat Pennsylvania kun je moeilijk om de naam Murtha heen. De plaatselijke luchthaven, het medisch centrum en het neurologisch onderzoeksinstituut zijn stuk voor stuk vernoemd naar Congreslid John P. Murtha, de man die voor al deze projecten subsidies in Washington wist te regelen.

Murtha zit daar al 32 jaar in het Huis van Afgevaardigden voor het district Johnstown. Hij verkreeg mede dankzij zijn diensttijd in Vietnam een grote reputatie op defensiegebied. Men zag hem als havik.

Eind vorig jaar werd hij plotseling ook buiten Washington en Johnstown een bekende naam. De Democraat trok toen zijn steun voor de Irak-oorlog in en pleitte ervoor om alle troepen binnen zes maanden terug te halen. Murtha’s ommezwaai geldt als een waterscheiding in de binnenlandse steun in Amerika voor de oorlog.

Murtha’s stap was niet zonder risico. Zijn district is vrij conservatief en telt relatief veel veteranen. Zouden de kiezers hem volgen? Terwijl Murtha een held voor links Amerika werd, zwoeren rechtse veteranengroepen de ’verrader’ bij de verkiezingen van november te helpen verslaan. De Republikeinen plaatsten hem bovenaan hun hitlist.

Harry Beam is volgens eigen zeggen ’een van de vele mensen’ uit de stad, die vroeger Murtha stemden, maar dat nooit meer doen. Beam heeft ook in Vietnam gevochten. „Ik ben het absoluut niet eens met zijn idee om Irak plotseling aan zijn lot over te laten. We moeten de oorlog daar afmaken, om te voorkomen dat we hem hier moeten uitvechten.”

Maar wat hem nog meer dwarszit, is dat Murtha dit voorjaar tijdens een persconferentie stelde dat het leger wilde toedekken dat de mariniers in het Iraakse Hadita twee dozijn burgers gedood hadden. Ze hadden de burgers „in koelen bloede vermoord”.

Hoewel voorlopige rapporten Murtha’s stelling bevestigen, zegt Beam woest te zijn „dat Murtha onze jongens door het slijk haalt. Hij heeft niet het recht om soldaten schuldig te verklaren aan moord voordat er een proces is geweest.” Daarmee viel hij de militairen in Irak in de rug aan, vindt Beam. „Precies wat ons in Vietnam overkwam.”

Beam praat op een bank in Central Park in het centrum, waar hij wacht op andere leden van ’Boot Murtha’. Die veteranenactiegroep wil Murtha de boot geven, een schop onder zijn achterste, het Congres uit. De groep betoogt wekelijks in het park, waar twee grote monumenten voor gevallen militairen staan.

Deze ochtend komen er vijf andere actievoerders opdagen, die plakkaten uitstallen met leuzen tegen Murtha. De meesten van hen ontkennen dat ze hem willen swiftboaten, dat wil zeggen zijn medailles en dienstjaren in Vietnam besmeuren, zoals rechtse veteranen bij de Democratische presidentskandidaat John Kerry in 2004 deden. Toch prijkt Kerry naast Murtha groot op hun protestborden.

Craig Minnick (42), die als reservist in Irak diende, verheelt niet dat voor hem Murtha de Kerry-behandeling verdient. „Hij gebruikt dezelfde tactiek als Kerry. Alle twee maakten soldaten, die overzees vechten, uit voor moordenaars en babykillers. Ik heb nog contact met jongens daar. Die zijn even woedend over wat hij roept als ik. Ze noemen hem daar zelfs een massavernietigingswapen.”

Beam plaatst kanttekeningen bij twee van Murtha’s vier Vietnam-medailles. „Hij kreeg zijn purperen harten toen hij al lang terug was in de VS. Terwijl je die op het strijdtoneel hoort te krijgen, meteen nadat je gewond raakte. Ik heb er zelf drie. Ik kreeg ze daar. Aan die van hem zit een luchtje.”

De actievoerders staan anderhalf uur bij Central Park. De meeste voorbijgangers lopen hen stilzwijgend voorbij. Eén keer steekt een man instemmend de duim omhoog.

Maatschappelijk werker Tom Blashock (45) is het met de rechtse veteranen eens. „Met zijn oproep om de troepen meteen terug te trekken, helpt Murtha de vijand.” Hoewel hij het zelf graag anders zou zien, denkt hij dat Murtha zijn zetel zal behouden. „Hij zit daar al zo lang en brengt geregeld subsidies mee naar huis. Ik verwacht niet dat zijn uitdager een serieuze kans maakt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden