Kritiek op Medvedev? Ontslag

null Beeld

De Russische minister van financiën Aleksej Koedrin is opgestapt na zijn eerdere kritiek op het voornemen van de regering om de defensieuitgaven en de pensioenen fors te verhogen. De kritiek was gericht aan het adres van president Medvedev, die naar verwachting het premierschap op zich zal nemen als Vladimir Poetin in maart de Russische presidentsverkiezingen wint.

Medvedevs reactie liet niet lang op zich wachten. De uitspraken van Koedrin waren 'onfatsoenlijk', zei hij tijdens een vergadering in het bijzijn van Koedrin. "Ten tweede zijn discipline en subordinatie door niemand afgeschaft. Als u het niet eens bent met de koers van de president dan heeft u maar een uitweg en u weet welke. Ontslag nemen."

Koedrin antwoordde dat hij het zou bespreken met premier Poetin, waarop Medvedev geprikkeld reageerde: "U kunt raadplegen wie u wilt, inclusief de premier, maar zolang ik president ben, zal ik deze besluiten zelf nemen."

Het vertrek van Koedrin komt op een precair moment voor het Kremlin, twee dagen na het congres van de regerende partij Verenigd Rusland, waarop de huidige premier Poetin onder algehele euforie werd voorgedragen als presidentskandidaat. Koedrin, wel 'de beste minister van financiën ooit' genoemd, was een van de meest ervaren leden van het Russische kabinet. Hij was bevriend met Poetin lang voor hij in 2000 de post financiën kreeg toebedeeld. Al die jaren was Koedrin, ook naar het buitenland toe, het belangrijkste liberale gezicht in de Russische regering. Zijn ontslag heeft in financiële kringen in binnen- en buitenland onrust gezaaid.

Ook zonder Koedrin lijkt niets Vladimir Poetin er van te kunnen weerhouden in ieder geval tot 2018 aan het roer te blijven en misschien ook nog een daaropvolgende tweede termijn. In veel commentaren dringt de vergelijking met de regeerperiode van Sovjetleider Leonid Brezjnev zich op. Brezjnev bleef achttien jaar aan de macht in een periode die al gauw het predicaat 'stagnatie' kreeg. Het woord is opnieuw populair, nu met betrekking tot het bewind van Poetin. Het vooruitzicht van nog zes en misschien twaalf jaar Poetin heeft iedere verwachting van politieke en economische hervormingen de grond in geboord. Het ontslag van Koedrin heeft de onzekerheid alleen maar vergroot. "Ze hebben de toekomst van mijn kinderen gestolen", zei een geëmotioneerde man tijdens een radiouitzending over het toenemende verlangen van Russische jongeren het land te verlaten.

Bij gebrek aan vertrouwen in het economisch beleid van het Kremlin zal de nu al aanzienlijke kapitaalvlucht eerder toe- dan afnemen. Ook de voortdurende beloften van Poetin en Medvedev korte metten te maken met de steeds toenemende corruptie hebben weinig opgeleverd. "Het huidige politieke systeem kan de corruptie ook niet bestrijden, omdat het daarmee zichzelf ondermijnt", zegt politiek analist Kirill Rogov. "Corruptie is een mechanisme van loyaliteit. De hogere leiding kan iemand aanpakken omdat hij corrupt is, maar doet dat niet, in ruil voor loyaliteit."

Daarom zit de overheid in zijn maag met de groeiende kritiek vanuit de samenleving, die eist dat de corruptie wordt aangepakt. Rogov: "Die eis zal verder toenemen naarmate de economische groei afneemt. Corruptie zal dus als politiek thema steeds belangrijker worden."

Euforie en hoongelach om terugkeer Poetin

Het nieuws van Vladimir Poetins beoogde terugkeer in het hoogste ambt heeft in Rusland uiteenlopende reacties teweeggebracht, van de verwachte euforie onder zijn achterban tot hoongelach bij de buitenparlementaire oppositie, maar ook een zekere opluchting.

"Voor ons vereenvoudigt dit de zaak, want miljoenen mensen die nog illusies koesterden over president Medvedev en diens lege liberale retoriek zullen nu naar ons toe komen", verwacht Vladimir Ryzjkov, co-voorzitter van de Partij voor Volksvrijheid die mede wordt geleid door oud-premier Michail Kasjanov.

De partij is niet officieel geregistreerd en mag niet meedoen aan de parlementsverkiezingen in december. De eigen aanhang is daarom aangeraden de stembus te mijden of anders het stembiljet ongeldig te maken uit protest. De partij beraadt zich nog op deelname aan de presidentsverkiezingen. De oppositie verwacht wel dat de mogelijke terugkeer van Poetin als president meer mensen zal aansporen zich aan te sluiten bij protestdemonstraties.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden