Kritiek op kunstkritiek

Beeld Thinkstock

"Kunst is gevaarlijk omdat het niet alleen de ziel van de artiest onthult, maar ook die van de lezer, kijker of luisteraar.  Een recensent dient daarom te erkennen dat hij met een recensie altijd iets van zichzelf neerzet: alleen dan kun je met een oordeel komen over waarom iets mooi is - volgens jou."

Dat stelt Richard Brody, columnist voor The New Yorker. Volgens hem is het voor critici cruciaal om te erkennen dat hun werk, het recenseren, een persoonlijke onderneming is. "De recensent moet aan zijn oordeel twijfelen, om hun reactie op kunst als een cruciaal onderdeel van het werk zelf te zien. Boeken bekritiseren is allereerst jezelf bekritiseren."

Een voorbeeld: een recensent prijst Jonathan Franzens roman Vrijheid vanwege de kritiek op het streven naar voortdurende economische groei die ten kosten gaat van het milieu. Dit zegt ook iets over hem en zijn standpunt en deze kanttekening mag dan ook in de recensie komen. Een recensent onderwerpt zijn beoordeling van het boek altijd aan zijn eigen normen en waarden.

Een klimaatsceptische recensent zou Vrijheid door een andere bril lezen. Omdat hij op een andere manier naar de wereld kijkt, kan hij zich mogelijk niet vinden in de argumentatie van het oordeel van de recensent. "Critici hoeven dus helemaal niet aardig te zijn voor een schrijver, maar ze moeten vooral weten wat ze zelf vinden en waar ze zelf staan", concludeert Brody.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden