Kritiek op de wietpas klinkt nu ook in het zuiden

Invoering van lidmaatschapskaart voor coffeeshops heeft vooral straathandel tot gevolg

Een onding dat niet functioneert en niet zal functioneren. Een beleid met desastreuze gevolgen. Geen toegevoegde waarde. Het zijn zomaar wat kwalificaties van burgemeesters van de grote steden over de wietpas, de aanscherping van het gedoogbeleid waarbij alle coffeeshops hun Nederlandse klanten moeten registreren. Als laatste van de grote vier steden heeft nu ook burgemeester Aleid Wolfsen van Utrecht zijn gemeenteraad moeten beloven bij de toekomstige minister van justitie te pleiten voor het niet invoeren van de wietpas in zijn stad.

Daarbij krijgen de Randstadburgemeesters steun uit het zuiden: de burgemeesters van acht Limburgse steden riepen gisteren minister Opstelten (veiligheid en justitie) op te wachten met de landelijke invoer. Ook willen ze af van de registratieplicht: legitimatie, gecombineerd met het ingezetenencriterium zou voldoen. Nu ook steeds meer kritiek klinkt uit gemeenten waar de wietpas sinds mei is ingevoerd, rijst de vraag of er wel draagvlak is voor de aanscherping van het gedoogbeleid.

Immers, de gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het wietpasbeleid. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) wil de wietpas pas landelijk invoeren als alle betrokken gemeenten er achter staan. Van die gemeenten ziet Rotterdam het probleem niet waar de wietpas de oplossing voor zou moeten zijn. Den Haag gelooft in de eigen aanpak om de drugsoverlast te bestrijden. En Amsterdam vreest dat oude tijden herleven in de binnenstad, net nu in de Zeedijkbuurt straatoverlast na jaren restrictief beleid is uitgebannen.

De toenemende ongerustheid in de Randstad lijkt te worden ingegeven doordat er van beneden de rivieren ook steeds negatievere geluiden klinken. Was burgemeester Onno Hoes van Maastricht aanvankelijk groot voorstander, begin deze maand zei dezelfde Hoes van de verplichte registratie af te willen: de wietpas werkte toch niet. Hield burgemeester Peter van der Velden van Breda zich in juli nog op de vlakte, recentelijk erkende hij de toegenomen overlast. Zijn gemeenteraad wil nu af van de wietpas.

Roermond
In Roermond krijgen de coffeeshops nog maar 30 procent van de oorspronkelijke klandizie, zegt burgemeester Henk van Beers. De rest weigert zich te registreren, en koopt zijn jointje van straathandelaren, "die alles met een Duits kenteken aanspreken".

De overlast van straatdealers heeft in Roermond volgens Van Beers 'schrikbarende proporties' aangenomen. Toch zegt de burgemeester dat de wietpas doet waarvoor hij is ingevoerd: "Het ingezetenencriterium was noodzakelijk door de overlast van onze Duitse vrienden die in groten getale hier hun gerief kwamen halen." Maar dergelijke overlast kennen ze boven de rivieren niet. En de noordelijke burgemeesters vrezen dus vooral de negatieve gevolgen van het registratiesysteem.

Ondertussen ziet het kabinet geen aanleiding zijn staande beleid terug te draaien. Volgende maand komt het kabinet met een evaluatie van het strengere gedoogbeleid. Staatssecretaris Fred Teeven zei gisteren wel dat overleg over het tempo van de invoering niet is uitgesloten.

En dan is het wachten op de kabinetsformatie. De clubpas voor coffeeshops staat in het VVD-verkiezingsprogramma, terwijl de PvdA een wietwet en legale wietwinkels voorstaat. Het kan beide kanten op. Of het wordt voor gemeenten wellicht mogelijk onder het aangescherpte gedoogbeleid aangescherpt te gaan gedogen.

Breda
Na een eerste evaluatie wil de gemeenteraad in Breda nu af van de wietpas. Na invoering registreerden maar weinig coffeeshopgangers zich, de handel in wiet verplaatste zich naar de straat. Vlak na de invoering werd in het centrum extra politie ingezet om hierop toe te zien. Daarop verplaatste de straathandel zich uit het centrum naar de woonwijken. Na zich aanvankelijk op de vlakte te hebben gehouden, pleit de Brabantse gemeente nu voor afschaffing.

Terneuzen
In Terneuzen stond ooit de grootste coffeeshop van Nederland, Checkpoint. De klandizie bestond voor 90 procent uit Belgen en Fransen, die voor een jaaromzet van 26 miljoen euro zorgden. Terneuzen sloot Checkpoint in 2009 en bracht de maximaal toegestane verkoophoeveelheid wiet terug van 5 naar 2 gram - "zodat het voor iemand uit Lille niet meer interessant was om naar Terneuzen te rijden". De wietpas is volgens burgemeester Jan Lonink niet effectief, het besloten-club-criterium stimuleert ook in Terneuzen de straathandel. Wel ziet Lonink voordelen van het ingezetenencriterium.

In Roermond bleek deze week dat er sinds 1 mei 130 straathandelaars zijn opgepakt - over eenzelfde periode een jaar eerder waren dat er tien. In een brief aan minister Opstelten vragen burgemeesters van acht Limburgse coffeeshop-gemeenten te wachten met landelijke invoer. De overlast door Duitse drugstoeristen heeft plaatsgemaakt voor overlast van straathandelaren. De Limburgse burgemeesters denken dit op te kunnen lossen door af te stappen van de registratieplicht.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden