Kritiek op botonderzoek bij asielkind

Raad van Europa: Test onbetrouwbaar

ROB PIETERSEN

Mensenrechtencommissaris Thomas Hammarberg van de Raad van Europa bekritiseert het Nederlandse leeftijdsonderzoek bij jonge asielzoekers. Dat is volgens hem 'onvoldoende precies', de röntgenfoto's stellen jongeren onnodig bloot aan straling en het onderzoek kan voor sommigen 'stressvol en traumatisch' zijn.

Defence for Children zet al langer vraagtekens bij de betrouwbaarheid van het leeftijdsonderzoek. "We hopen dat minister Leers deze kritiek nu wel serieus neemt", zegt Martine Goeman van de kinderrechtenorganisatie. "Overal in Europa wordt fel gediscussieerd over het leeftijdsonderzoek, behalve hier."

Jonge migranten, die alleen in Nederland aankomen en asiel aanvragen, geen betrouwbare identiteitspapieren kunnen overleggen en beweren minderjarig te zijn, krijgen bij twijfel een leeftijdsonderzoek. Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) laat dan, in opdracht van de immigratie- en naturalisatiedienst IND, röntgenfoto's maken van hand, pols en sleutelbeenderen. Als groeischijven in het skelet gesloten zijn, wordt aangenomen dat iemand meerderjarig is. Het onderzoek werd in 1999 ingesteld toen grote groepen jonge alleenstaande asielzoekers in Nederland neerstreken. Minderjarigen krijgen speciale bescherming, als gevolg van internationale kinderrechten.

Hammarberg wijst nu op de officiële website van de Raad van Europa op toenemende, internationale kritiek van medische specialisten op de methode. In Nederland zegt de Stichting Medisch Advies Kollektief (SMAK) al twaalf jaar vergeefs te proberen met de IND een goede wetenschappelijke discussie te voeren. "Het is helaas ontaard in een soort loopgravenoorlog", zegt Annemieke Keunen. "Het wordt steeds lastiger voor de IND te erkennen dat de methode onbetrouwbaar is, want er zijn inmiddels al 12.000 kinderen zo beoordeeld. We zijn blij met de kritische noot van Hammarberg, hopelijk wordt hiernaar geluisterd. Wij hebben heel veel kinderartsen en kinderpsychologen achter ons staan, die medisch en ethisch bezwaar hebben tegen het Nederlandse leeftijdsonderzoek. En daarnaast is er het empirische argument: er is nog veel te weinig wetenschappelijk onderzoek naar het vervaardigen en beoordelen van sleutelbeenfoto's. Dat vinden wij voor een forensisch onderzoek, uitgevoerd namens de overheid, ontoelaatbaar. Maar ondanks alle kritiek gaat de IND al die jaren onverstoorbaar, bijna routinematig, verder met zo'n omstreden methode."

Minister Leers (asiel) is het niet eens met de kritiek van Hammarberg. De procedure is in de loop van de tijd aangepast en wordt nog steeds geactualiseerd als dit nodig is, bijvoorbeeld op grond van nieuwe wetenschappelijke inzichten, stelt zijn woordvoerder. Nederland voldoet volgens het ministerie aan veel voorwaarden, "dat is de reden dat de discussie hier niet heel erg meer speelt."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden