Kritiek Mali-missie kwam hard aan bij geroemde generaal

Generaal Tom Middendorp (L) in Mali met naast hem minister Jeanine Hennis. Beeld ANP

Generaal Middendorp was diep geraakt door kritiek dat hij politieke belangen boven lot militairen stelde.

Tom Middendorp (1960) werd de afgelopen jaren alom geroemd in Den Haag. De als officier bij de genie begonnen generaal was een krijger die nooit een onvertogen woord liet vallen. Hij oogde vriendelijk en bescheiden, maar leidde in 2009 wel een zware militaire missie in het Afghaanse Uruzgan. Hij bleef toen niet alleen veilig op zijn commandopost, maar ging met militairen mee op patrouille om hun gevaren te delen.

Onvertogen woorden vielen er ook niet bij de afscheidsrede die een geëmotioneerde Middendorp hield toen hij dinsdagavond zijn positie als Commandant der Strijdkrachten twee dagen voor zijn officiële afscheid neerlegde. Hij sloeg een stevige toon aan, maar inhoudelijk week hij niet wezenlijk af van wat minister Jeanine Hennis kort daarvoor in de Tweede Kamer had gezegd.

Perspectief

"Ik had de krijgsmacht en mijn opvolger graag een beter perspectief meegegeven," verzuchtte Middendorp dinsdag. Begin dit jaar zei hij in een interview met deze krant al dat hij door bezuinigingen 'hier en daar een paar tanden' uit de slagkracht van het leger heeft moeten trekken. Ook zei hij dat zoveel materieel aan vervanging toe is, dat een hoger budget alleen al nodig is om de krijgsmacht niet verder te laten krimpen.

Op zulke momenten beheerste Middendorp de kunst om zijn minister niet in problemen te brengen. Hoeveel geld er nodig was, liet hij aan haar. Ook tijdens gesprekken met Kamerleden had de generaal een goed gevoel voor wanneer zij hem uit zijn tent probeerden te lokken. Het wekte dan ook geen verbazing toen Hennis in 2015 aan Middendorp, die net als zij in 2012 was aangetreden, vroeg om nog twee jaar als hoogste militair aan te blijven.

'Onverantwoorde missies'

Wat hem raakte, was de kritiek van de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat militairen bewust naar Mali zijn gestuurd met slechte traumazorg voor gewonde militairen. "Ik heb nabestaanden van gesneuvelde militairen begeleid tijdens hun bezoek aan Uruzgan. Ik weet donders goed wat er op het spel staat."

Middendorp verweerde zich dinsdagavond ook fel tegen de aantijging dat hij onder politieke druk met onverantwoorde missies is doorgegaan. Hij refereerde aan uitzendingen in het Midden-Oosten en Mali die op basis van zijn militaire advies zijn beëindigd of ingekrompen. Maar vanwege de twijfel aan zijn integriteit besloot hij toch op te stappen. Zijn plaatsvervanger en marineman Rob Bauer (1962) is hem opgevolgd.

Het was de bedoeling de commando-overdracht met groot ceremonieel te laten plaatsvinden op het Binnenhof. In plaats daarvan vindt de transitie vandaag zonder Middendorp plaats op Vliegbasis Gilze-Rijen.

Dijkhoff naar Defensie

Klaas Dijkhoff volgt Jeanine Hennis op als minister van defensie. Woensdag is hij door de koning op Villa Eikenhorst in Wassenaar beëdigd. Dijkhoff draagt zijn taken als staatssecretaris van veiligheid en justitie over aan minister Stef Blok. Het ministerschap van Dijkhoff zegt niets over zijn positie in een volgend kabinet, zo benadrukte hij zelf. "Dit is voor nu en dit is geen voorschot op de toekomst." Dijkhoff zou ook een kandidaat zijn voor het fractievoorzitterschap bij de VVD.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden