Krimpende landmacht komt soldaten tekort

Beeld ANP

INTERVIEW - Zesduizend banen moeten schrappen en toch mensen tekort komen. Het klinkt tegenstrijdig, maar voor de Koninklijke Landmacht is het de realiteit.

Luitenant-generaal Mart de Kruif (53), sinds eind oktober commandant landstrijdkrachten, maakt zich 'heel veel zorgen' over het tekort aan soldaten en korporaals, de laagste militaire rangen die de basis van elke eenheid vormen.

"De landmacht loopt van onderaf leeg. Contracten van manschappen en korporaals lopen af en we hebben geen geld meer om nieuwe mensen te werven. De vulling van de landmacht is vorig jaar gedaald van 89 naar 84 procent."

Overtollige militairen
Vanwege de bezuinigingen op Defensie moet de landmacht zesduizend van de 24.000 arbeidsplaatsen schrappen. Dat moet vooral worden bereikt door het aantal officieren en onderofficieren te verminderen. Die reductie kost tijd, omdat overtollige militairen eerst gelegenheid krijgen om intern op andere functies te solliciteren.

Zolang de overtollige militairen nog bij Defensie op de loonlijst staan, is er geen geld om in de lagere rangen nieuw personeel aan te nemen. Dat kan volgens De Kruif nog wel één tot twee jaar duren.

De inkrimping trekt een zware wissel op de organisatie. De Kruif heeft tijdens zeven bijeenkomsten het slechte nieuws zonder omhaal gebracht. "Ik maak het niet mooier dan het is: het doet gewoon pijn. Ik merk de boosheid, dat mensen zich in de steek gelaten voelen, de onzekerheid en frustratie. De fase van ontkenning is nu wel achter de rug. Mensen zeggen: 'We hebben het slechte nieuws gehoord, we gaan aan de slag en laat het me weten'."

Beroepstrots
Dat de inkrimping zo lang duurt, maakt het er voor militairen en burgerambtenaren niet makkelijker op. De Kruif komt naar eigen zeggen toch 'vrolijk' terug van werkbezoeken, zoals afgelopen vrijdag aan de Luchtmobiele Brigade, waar hij aan een nieuwe lichting infanteristen de rode baret uitreikte. "Een enorme beroepstrots en kameraadschap, dat is wat ons leidt."

Tijdens de bijeenkomsten trok De Kruifs betoog over 'vechten voor vrede en vrijheid' de aandacht. Hij zegt dat het niet zijn bedoeling was om een oorlogszuchtig verhaal te houden.

"Onze kerntaak is vechten en wij zijn de enigen die dat kunnen doen voor de belangen van Nederland en zijn burgers. Meer heb ik niet gezegd. Dat vechten is geen tegenstelling met andere taken die we uitvoeren, zoals vredesoperaties en nationale inzet. Juist omdat je kunt vechten, heb je mensen die de opdracht en de groep boven zichzelf kunnen stellen en leiding kunnen ontvangen. Dat maakt hen ook geschikt voor andere taken."

Hoogwaardige landmacht
De Kruif heeft op de kazernes ook duidelijk gemaakt dat hij hoge eisen aan zijn militairen stelt. Wie bij de landmacht wil (blijven) werken, "moet echt willen en moet fysiek en mentaal goed zijn". Bij gelijke geschiktheid gaat jong boven oud.

Over twee jaar moet er een 'heel hoogwaardige' landmacht staan, die nog steeds - zij het korter - een grote missie zoals in Uruzgan kan draaien, troepen paraat heeft voor de Navo en ook binnen Nederland op verzoek van autoriteiten ondersteuning levert.

"De kwaliteit van de organisatie wordt bepaald door de mensen; techniek en materieel zijn ondersteunend. We hebben een geweldig potentieel in huis. Daarom ben ik ervan overtuigd dat het gaat lukken om de landmacht door deze moeilijke periode heen te loodsen."

Mes in landmacht

De Koninklijke Landmacht (KL) heeft al vanaf de val van de Muur in 1989 te maken met bezuinigingen, maar de huidige inkrimping is ongekend. Eén op de vier arbeidsplaatsen vervalt.

De meest opvallende maatregel is het afstoten van de laatste zestig Leopard-tanks. Daarnaast moet de landmacht het met een kwart minder pantserhouwitsers (lange-afstandsgeschut) doen, één constructiecompagnie minder, de helft van de capaciteit voor luchtverdediging en de helft van de tachtig Fennek-voertuigen die een antitanksysteem vervoeren.

Voor commandant landstrijdkrachten De Kruif zit er een ondergrens aan de bezuinigingen. "Als ik niet meer tegen ouders en partner van een uit te zenden militair kan zeggen dat ik er alles aan heb gedaan om ervoor te zorgen dat hun dierbare heelhuids terugkeert, dan moet ik heel goed nadenken wat mijn rol nog kan zijn."

Beeld ANP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden