Update

Krijgt May vandaag haar brexit-deal toch door het parlement?

Europese Commissie-voorzitter Jean-Claude Juncker ontvangt de Britse premier Theresa May in Straatsburg. Beeld Reuters

Londen zegt ‘juridisch bindende toezeggingen’ van de EU te hebben gekregen waardoor de backstop tijdelijk zou zijn. Het Britse parlement stemt vandaag over de brexit-deal.

Premier May wacht vandaag de loodzware opdracht haar brexit-deal door het parlement te krijgen. Die taak is wellicht ietwat verlicht door de toezeggingen die ze gisteren in Straatsburg heeft gekregen. Daarin verzekert de EU nog eens dat de ‘backstop’ tijdelijk is. Die toezeggingen moeten opstandige parlementsleden in haar eigen partij over de streep trekken.

Op een korte persconferentie samen met Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Commissie, lichtte ze de aanpassingen toe. “We zijn juridisch bindende aanpassingen overeengekomen”, vertelde de premier de opgetrommelde pers. “We hebben gedaan wat het parlement van ons heeft gevraagd.” Of dat parlement die mening deelt moet blijken als ze dinsdagavond de herziene deal ter goedkeuring voorlegt.

Loeiende sirenes

Het duurde gisteren tot laat in de middag voordat het hek van Downing Street zich opende en een door loeiende politiemotoren begeleide Jaguar May’s ambtswoning verliet om halsoverkop naar Straatsburg te vertrekken voor de ontmoeting met Juncker. May wilde overeenstemming over een juridisch bindende garantie dat de backstop-clausule over de Noord-Ierse grens tijdelijk is, een harde eis voor de brexit-vleugel van May’s partij. Als als ze al die toezegging krijgt, is het nog maar de vraag of die voldoende is om de deal door het Lagerhuis te loodsen. “We hebben sowieso eerst tijd nodig om het rustig te bestuderen”, zei Conservatief prominent en brexit-aanhanger Iain Duncan Smith, voordat de gesprekken waren afgerond.

De hele dag regende het geruchten in Westminster. Eerst leken de gesprekken met de EU totaal te zijn stukgelopen. Een weekend lang was er gepraat, achter de schermen. May zou, volgens verschillende Britse kranten, zelfs al overeenstemming hebben bereikt over toezeggingen. Maar ze werd teruggefloten door Geoffrey Cox, de regeringsjurist, die het onvoldoende zou hebben gevonden. Conclusie: toch maar geen deal.

Onvoldoende overwicht

Het toont hoe weinig er van haar autoriteit over is en hoe moeilijk het daarom is voor de EU om May iets substantieels toe te zeggen. Ze heeft niet eens meer voldoende overwicht om haar eigen kabinet haar wil op te leggen.

Na de berichten over de impasse tussen Brussel en Londen leek May ’s ochtends nog van plan om de stemming van vanavond uit te stellen. Zonder nieuwe toezeggingen zou ze immers wederom tegen een gigantische nederlaag oplopen. Later bevestigde de regering dat de stemming toch gewoon doorgaat.

Parlementariërs reageerden furieus op deze berichten. Labour-leider Corbyn haastte zich om een spoeddebat met de premier te eisen. “We zijn iets meer dan 24 uur voor de stemming. Niemand schijnt te weten wat er gaat gebeuren. Het is een zooitje. Het is tijd voor antwoorden”, zei hij in het Lagerhuis. En hij werd nog bozer toen bleek dat niet May, maar staatssecretaris voor brexit-zaken Robin Walker tegenover hem stond in het parlement. “Het lijkt alsof ze bij de Conservatieven lootjes hebben getrokken wie hier kwam te staan. Ik wil antwoorden van de premier.”

Ondraaglijke druk

Maar May stond op dat moment aan een andere verplichting te voldoen. Ze was in de Westminster Abbey om de zeventigste verjaardag van de organisatie voor Gemenebestlanden te vieren, samen met koningin Elizabeth. Bij aankomst probeerde May zich met een niets-aan-de-hand-gezicht langs de zwerm fotografen te manoeuvreren, maar haar vermoeide ogen spraken boekdelen. De druk op haar schouders heeft weer ondraaglijke vormen aangenomen.

Ze gaf een speech waarin ze uit 1 Korintiërs 12 citeerde. “Wanneer één lichaamsdeel pijn lijdt, lijden andere lichaamsdelen mee. Wanneer één lichaamsdeel met respect behandeld wordt, delen andere in die vreugde.”

Dat respect is precies wat May mist, zelfs van haar partijgenoten. En na zo’n dag aan geruchten waarbij alles voortdurend van links naar rechts schiet, voelt het alsof ze zich met een kapmes een weg probeert te banen door het ondoorgrondelijke brexit-woud, zonder te weten waar de uitweg zich eigenlijk bevindt.

Zelfs met extra toezeggingen is er een wonder nodig om haar compromisloze brexit-hardliners alsnog achter zich te krijgen bij de stemming vanavond. En verliest ze wederom, dan wachten er stemmingen die vermoedelijk tot uitstel van de brexit-datum zullen leiden. En daarmee moeten de komende dagen hoe dan ook meer duidelijkheid geven over hoe dit slopende proces gaat eindigen. Maar iedereen die beweert te weten hoe het afloopt, die liegt.

Lees ook:

Doorbraak in Straatsburg? De gezichten van Juncker en May spreken andere taal

Straatsburg, symbool van verzoening tussen Europese ruziemakers - was er een mooiere plek denkbaar voor een definitief akkoord dat de goede afloop van de brexit zou garanderen?

Nederland is het beste voorbereid op de brexit, maar gaat toch op missie

Nederlandse parlementariërs zoeken informatie om zich goed voor te bereiden op wat de brexit kan brengen.

Podcast: hoe moet het verder met de Britten en hun brexit?

In deze dubbele aflevering van de Achter de Schermen Podcast pogen we wat licht in de duisternis van de brexit te schijnen. Dat doen we met buitenlandredacteur Romana Abels, EU-correspondent Christoph Schmidt en onze man in Londen, Tim de Wit.

Lees alles over de brexit in ons dossier

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden