’Krijgsgevangene’ zat vast in eigen fantasie

Voor de Australische Arthur Crane verliep de Tweede Wereldoorlog alles behalve prettig. Woonachtig in de Britse kolonie Malaya, deel van het huidige Maleisië, werd hij in 1941 op vijftienjarige leeftijd door zijn ouders achtergelaten toen Japan binnenviel.

Hij sloot zich hierop aan bij plaatselijke rebellen, zat enige tijd in een gevangenis in Singapore en was daarna als dwangarbeider te werk gesteld aan de beruchte Burma-spoorweg.

Na de oorlog keerde hij terug naar Australië. Hij zette zich decennia lang in voor het lot van de voormalige krijgsgevangenen van de Japanners en werd voorzitter van hun landelijke belangenvereniging. Ook kreeg hij een oorlogspensioen.

Het doek viel in februari, toen hij in een toespraak zijn oorlogservaringen uiteenzette en vertelde over de door hem doorstane martelingen. In het publiek zat een krijgsgeschiedkundige. Zij realiseerde zich al snel dat er van zijn relaas geen woord kon kloppen.

Crane, zo bleek, zat tijdens de Tweede Wereldoorlog gewoon op school in Adelaide en heeft geen enkele militaire achtergrond. Hij begon zichzelf echter in de jaren zestig uit te geven als oorlogsveteraan om er bij te kunnen horen op zijn werk. Dat ontspoorde; niet zozeer uit geldzucht, maar omdat hij zijn verhaal vol moest blijven houden.

Deze week veroordeelde een rechter Crane tot zes maanden gevangenisstraf. Ook moet hij de omgerekend 315.000 euro aan onterecht ontvangen oorlogspensioen terugbetalen.

De ex-voorzitter van de vereniging voor voormalige krijgsgevangenen bood de intens geschokte Australische oorlogsveteranen zijn oprechte excuses aan. Hij zei evenwel niet om vergeving te vragen, omdat hij het zichzelf niet vergeven kan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden