Kreuzberg alsnog bij het oosten

Het was misschien wel de raarste plek op aarde om links te zijn, hier in de oksel van de Berlijnse Muur. Toch was Kreuzberg jarenlang het epicentrum van actievoerend West-Duitsland. Geen ideologie zo links of ze had hier wel aanhangers. Het enige -isme dat in Kreuzberg nooit aanhangers kreeg, was het reëel bestaande socialisme van een paar honderd meter verderop.

Maar op 1 januari is Kreuzberg met een stadsdeel uit dat vroegere Oost-Berlijn gefuseerd tot Friedrichshain-Kreuzberg. Omdat het straatarme Berlijn moest bezuinigen is het aantal stadsdeelraden gehalveerd tot twaalf, met zo'n 300000 inwoners elk.

En zo moeten de linkse Kreuzbergers, die elk jaar 1 mei plachten te vieren door op agenten in te slaan, samen verder met mensen die eveneens 1 mei vierden, maar dan gedisciplineerd in DDR-stijl. Links zijn ze nog steeds aan beide oevers van de Spree, maar waar in Kreuzberg de voormalige krakers op leeftijd beginnen te komen, is Friedrichshain juist aan het verjongen. Wie graag trends wil zetten, of in elk geval op tijd wil zijn om ze na te doen: op naar de Simon-Dach-Strasse, Friedrichshain.

Dat had ook de Bergmannstrasse in Kreuzberg kunnen zijn. Want deze wijk stond op het punt hip te worden, toen de Muur viel. Prompt toog al wat schilderde, samplede of kraakte oostwaarts. Eerst naar Prenzlauerberg, later naar Friedrichshain, beide net als Kreuzberg mooie vervallen negentiende-eeuwse wijken.

Toch is Kreuzberg nog steeds apart. In het door segregatie gespleten Berlijn -waar wijken arm of rijk, rechts of links, Turks of Duits, oost of west zijn- is Kreuzberg de enige wijk waar je wel eens iemand ontmoet die die grenzen overschrijdt.

Friedrichshain daarentegen is weer net zo gelijkgeschakeld als de DDR destijds. De enigen die in deze blanke hippe wijk nog uit de toon vallen, zijn de leden van de oude partijelite van de DDR, in hun mooie appartementen rond de Karl-Marx-Allee.

Een telg uit die oude DDR-partij is sinds maandag burgemeester van Friedrichshain-Kreuzberg. Bürbel Grygier is daarmee de eerste die namens de post-communistische PDS een stukje voormalig West-Duitsland mag besturen. Deze vrouw, die in de DDR radio-uitzendingen over seks presenteerde, is een typische vertegenwoordigster van de nieuwe PDS, die zich libertijns en humanistisch voordoet. En dat ze tot 1988 lid was van de voorganger van de PDS, de partij die een Muur had gebouwd door het stuk stad waar ze nu burgemeester van wordt, dat moet allemaal niet zo worden gedramatiseerd. ,,Die Muur was helemaal niet zo onoverkomelijk'', citeerde de Süddeutsche Zeitung haar deze week. Had zij tenslotte zelf niet al voor de val van de Muur een paar keer toestemming gekregen om familie in het westen op te zoeken?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden