Kredietcrisis voor Japan een ver-van-mijn-bedshow

Fotowinkel in Tokio. Japanse bedrijven merken in eigen land weinig van een teruglopende vraag. (FOTO EPA)

Aan Japan, de tweede economie van de wereld, gaat de kredietcrisis enigszins voorbij. Het land heeft in de jaren negentig al klappen gekregene. Toch zijn ook de Japanse aandelen veel minder waard.

De 38-jarige Kumiko Kawakita, een accountant bij een grossier in het plattelandsplaatsje Obama, zegt niets te merken van de kredietcrisis. „Ik hoor de verhalen wel, maar ze klinken als iets wat in een ver land gebeurt. Ik kijk ernaar op de televisie en maak me zorgen. Maar zodra ik de tv uitdoe, ben ik het vergeten.”

Afgelopen maand deed de ene na de andere crash de waarde van de Japanse aandelenbeurs met 25 procent dalen. Een middelgrote levensverzekeraar ging onverwachts over de kop en de media meldden dat de Japanse overheid plannen had om 74 miljard euro paraat te houden voor het geval een bank gered moest worden. Niettemin is voor de gemiddelde Japanner de kredietcrisis een ver-van-mijn-bedshow.

Toch maakt Kawakita zich zorgen over de economische veranderingen die de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden in Japan. Door de Japanse economische crisis van de jaren negentig heeft het distributiesysteem een revolutie ondergaan. Producenten leveren nu steeds vaker rechtstreeks aan de detailhandel en veel grossiers worden uit het systeem gesneden.

„Veel van onze klanten zijn verdwenen”, zegt Kawakita. „En de overgebleven zaken verkopen minder, omdat de consument steeds vaker bij grote supermarkten kopen die rechtstreeks van producenten afnemen. De laatste vier tot vijf jaar gaan de zaken alsmaar slechter.”

Hideharu Fujii, een 55-jarige overheidsambtenaar in de stad Kobe, zegt ook dat de kredietcrisis voor hem niet echt een verschil maakt. „Voor de crisis begon, was mijn salaris al met 6 procent omlaaggegaan. Dat is 600.000 yen (4800 euro) minder per jaar. Dus we gingen al voorzichtig met ons geld om. We kopen geen dingen meer die we niet echt nodig hebben. Ik heb al genoeg kleren in de kasten hangen.”

Al voordat de kredietcrisis begon, was sparen onmogelijk, zegt Fujii. „Onze zoon heeft volgend jaar zijn examens voor de middelbare school, dus we sturen hem nu naar een school voor bijles. Dat is heel duur. Er is niet eens geld over voor een vakantie. Deze zomer hebben we stilletjes thuis doorgebracht.”

Dat de gemiddelde Japanner weinig merkt van de kredietcrisis, is voornamelijk te danken aan het feit dat Japan een soortgelijke crisis had in de jaren negentig. Toen aan het begin van deze eeuw Amerikaanse financiële bedrijven steeds grotere risico’s namen, was dat voor de Japanse financiële sector nog steeds taboe.

Japanse banken stonden daarom sterk in hun schoenen toen het Amerikaanse financiële kaartenhuis in elkaar stortte. Verscheidene Japanse banken zagen het zelfs als een kans de wereldmarkt – die ze in de jaren negentig vrijwel de rug hadden toegekeerd – weer in te stappen. Mitsubishi UFJ Financial Group, de grootste bank in Japan, kocht bijvoorbeeld voor 9 miljard dollar een aandeel van 21 procent in de bloedende Wall Street-gigant Morgan Stanley.

Deze financieel goede gezondheid maakte het de Japanse premier Aso mogelijk een stimuleringspakket van 27 biljoen yen (211,7 miljard euro) zoveel mogelijk te richten op Japanse burgers, zoals Kawakita en Fujii. Zij lijden weliswaar niet onder de kredietcrisis, maar hebben het wel heel moeilijk door de zich herstructurerende Japanse economie, nu opnieuw onder vuur door de gevolgen van de westerse kredietcrisis. Aso beloofde een gemiddeld gezin van vier personen zelfs 60.000 yen (470 euro) in het handje.

Of het stimuleringspakket echt heeft geholpen, is een grote vraag. Het pakket was vooral een politieke geste. Er hangen algemene verkiezingen in de lucht, en premier Aso’s regeringspartij LDP – al een halve eeuw vrijwel onafgebroken aan de macht – is zeer impopulair. In de Eerste Kamer heeft de oppositie een meerderheid, dus probeert de LDP wanhopig de machtigere Tweede Kamer in handen te houden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden