Kramnik redt met titel gezicht van schaaksport

Dankzij de veerkracht van Vladimir Kramnik is het schaken een beschamende afgang bespaard gebleven. Gisteren dwong de Rus in de barrage van de WK-tweekamp de Bulgaar Veselin Topalov na vier snelschaakpartijen op de knieën en hief hij daarmee het schisma op.

Ook voorkwam Kramnik daarmee een juridisch dispuut bij het internationale sportgerechtshof in Lausanne waarmee hij zelf had gedreigd. Na de reguliere twaalf partijen (officiële stand 6-6) voelde hij zich al de morele winnaar van de tweekamp en de eerste wereldkampioen na dertien jaar die door de voltallige schaakwereld wordt erkend.

Kramnik riskeerde veel door aan te schuiven voor de verlenging. Hij vocht immers het ’gestolen’ punt aan van partij vijf, waarin hij uit protest niet was aangeschoven. Het daarmee ’erkennen’ van de gelijke stand zou hem voor de rechter zwakker kunnen maken, maar de Rus had er genoeg vertrouwen in om de strijd sportief te beslissen.

Daarbij moet de wetenschap hebben meegespeeld dat Kramnik de betere speler is als het op rapidschaak aankomt. In de onderlinge score had Kramnik een plus van vier ten opzichte van Topalov opgebouwd. Voor de beslissende vrijdag de dertiende noemde hij de verlenging een loterij. ,,Maar in principe heb ik vanuit mijn standpunt de match al gewonnen, dat maakt het makkelijker voor me.’’

Dat was het niet. Net als in de reguliere match moest hij een zware tegenslag te boven komen. Kramnik won de tweede partij, maar moest in de derde een nederlaag slikken. Hij voorkwam een volgende ronde met flitspartijtjes en een politieke impasse door de match in de vierde partij te beslissen: 8.5-7.5. De schaakwereld kan na de toiletcrisis van de eerste week opgelucht ademhalen.

In het kamp van de verliezer was geen enkele spijt te bespeuren over de wijze waarop de voortgang van de match toen op het spel was gezet. Kramnik werd onomwonden van fraude beschuldigd, toen de tweekamp voor Topalov met twee nederlagen rampzalig was begonnen. In de ’minimaal 50 toiletbezoeken per partij’ zou Kramnik een verborgen schaakcomputer hebben geraadpleegd.

Voor Topalovs flamboyante manager Silvio Danailov was alles klip en klaar: 75 procent van Kramniks zetten in de eerste vier partijen stemde overeen met het schaakprogramma Fritz9. Je reinste psychologische oorlogsvoering, oordeelden software-experts. Zij zijn het erover eens dat een overeenkomst van 70 tot 80 procent bij een grootmeester volkomen normaal is.

Topalov nam onbeschaamd het hem toegeworpen winstpunt in ontvangst, toen Kramnik uit protest weigerde partij vijf te spelen. De Bulgaar verklaarde deze week dat de populariteit van het schaken niet heeft geleden onder toiletgate, zoals de affaire al snel door het leven ging. Danailov ging nog verder door te stellen dat het schandaal het internationale schaken publicitair slechts goed heeft gedaan.

Topalov: ,,Als we terugkijken in de geschiedenis van het schaken, genoot het een maximum aan populariteit in tijden van politieke confrontaties. Eerst met de match Spassky-Fischer, daarna Karpov-Kortsjnoi, en dan Karpov-Kasparov. Een 20 jaar omspannend hoogtepunt! Er was toen slechts een kleine groep professionals geïnteresseerd in de pure schaakstrijd. De anderen waren geboeid door de schandalen.’’

Voor het begin van de tweekamp genoot Topalov vanwege zijn attractieve vechtschaak onder schaakliefhebbers de voorkeur boven Kramnik. Na het incident viel er een verschuiving in populariteit waar te nemen.

Dat kwam vooral doordat Kramnik met doorspelen, zij het onder protest, de tweekamp redde. Was hij net zo halsstarrig geweest als Topalov, dan was de trots aangekondigde verbroedering een farce geworden. Het zou een valse start zijn voor de Nederlandse schaakmecenas Bessel Kok, die het op zich heeft genomen het topschaken te professionaliseren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden