Kramer zet stap naar eerherstel

Na zes jaar weer wereldkampioen op 10 km

Zelfs een Canadese wereldrecordhouder met Nederlands bloed en dito schaatsopleiding kon geen wig slaan in de eeuwig durende Nederlandse hegemonie op de tien kilometer. Ted-Jan Bloemen maakte tijdens de WK afstanden in het Russische Kolomna een diepe buiging voor Sven Kramer.

Vorig jaar november waren die verhoudingen tijdens de Wereldbeker in Salt Lake City omgedraaid. Toen ontnam de naar Canada uitgeweken Bloemen met 12.36,30 Kramer niet alleen zijn wereldrecord uit 2007 (!), maar reed hem ook op acht seconden. Maar dat was in de periode dat Kramer begonnen was een langdurige crisis op de langste afstand weg te poetsen.

Kramer was als junior al voorbestemd de grootste stayer van zijn tijdsvak te worden, maar het lot besliste na een veelbelovende start anders. Hij mag dan als allrounder altijd onverslaanbaar zijn gebleven, sinds 2009 had hij op de tien kilometer geen mondiale titel meer gewonnen. Landgenoten moesten voor hem de kastanjes uit het vuur halen.

Die taakoverdracht is op de langste schaatsdiscipline geen probleem. Kramer won gisteren tijdens de zeventiende WK afstanden de zeventiende titel voor Nederland. Van de 51 medailles die sinds 1996 zijn verdeeld, gingen er 36 naar een rijder van Oranje. Slechts bij de eerste aflevering stond maar één Nederlander (kampioen Gianni Romme) op het ereschavot, met als nummer twee postcodebelg Bart Veldkamp.

Bloemen wijzigde niet alleen zijn postadres. Hij volgde na de Winterspelen van Sotsji als gedesillusioneerde Nederlandse schaatser zijn vader die een Canadese nationaliteit heeft. Dat avontuur met één koffer bezittingen deed hem als nooit eerder opbloeien. Hij woont in Calgary, voelde zich al snel Canadees, maar teert op zijn Nederlandse schaatsopleiding. Ook vanwege de Nederlandse bondstrainer Bart Schouten.

Wat de bescheiden Bloemen aan snelheid heeft, mist hij op het hoogste niveau aan ervaring. In Nederland hing hij er een beetje bij als allrounder. Nooit had hij een stabiele ploeg, nimmer streed hij om internationale medailles. Dat manco en een zware blessure, opgelopen vlak na zijn sensationele wereldrecord, braken hem gisteren op. Bloemen erkende dat hij nerveus was geweest en niet in zijn ritme kwam, hij was blij met zilver. Mogelijk doordat de geslepen Kramer zijn prooi onomwonden met de druk van de favoriet had opgezadeld.

Kramer weet wat die druk kan doen. De afgelopen jaren had hij er zelf vaak mee te maken, nadat zijn aanvankelijke bluf en superioriteit op de tien kilometer waren vervaagd. Na de foute wissel tijdens de Olympische Winterspelen in Vancouver vond Kramer op de tien kilometer nooit meer het juiste spoor. Die zoektocht en het besef dat zelfs zijn lichaam grenzen heeft, dwongen hem tot een rigoureuze wijziging van ambities: kwantiteit kan niet samengaan met kwaliteit.

In zijn begindagen was Kramer de jongen met bravoure die liefst spelend zijn tegenstanders vernederde. Zoals in 2008 in hetzelfde Kolomna, toen hij op weg naar zijn tweede Europese allroundtitel thuisrijder Skobrev op de tien kilometer als een jojo behandelde en uiteindelijk in de buitenbocht passeerde. Het was de periode waarin hij smeet met kracht en energie, alles wat maar binnen zijn vizier kwam was ook zijn beoogde buit. Of hij nu fit was of niet.

Na lichamelijke ongemakken, een overgeslagen seizoen zelfs, neemt de berekenende routinier die risico's niet meer. Of het moet gaan om een gecalculeerd risico, zo zei hij aan de vooravond van de WK afstanden. En dat zit er nu niet in. Voor het eerst laat hij (vandaag) de ploegenachtervolging schieten, om voor het eerst sinds 2009 op de vijf en tien kilometer voor de dubbel te kunnen gaan.

De eerste zo zuinig mogelijke stap werd gisteren gezet, in de slotrit met een gecalculeerd, strak schema. Met name zijn coach sinds twee jaar Jac Orie was blij met de uitvoering. "Sven heeft op de tien een periode gehad dat hij heen en weer fladderde. Hij kan weer kalm blijven, zijn focus houden en stabiel rijden zoals we dat hadden doorgesproken."

Ongebreidelde eerzucht drijft Kramer na een decennium nog immer, hij heeft slechts tussendoelen nodig voor zijn laatste grote opdracht. In Kolomna liet hij zich in een discussie over het belang van WK's allround of WK's afstanden ontvallen dat nog maar één ding telt: de Winterspelen over twee jaar. "Ik vind schaatsen leuk, maar ik heb nu echt niet: ohhhh, de WK afstanden. Voor mij is allround belangrijk, klaar. In mijn beleving ging Rintje Ritsma tijdens de WK afstanden lekker surfen."

Maar zelfs allround wordt volgend jaar ook terzijde geschoven voor specialisatie. Kramer wil niet alleen met een derde olympische titel op de vijf kilometer geschiedenis schrijven. Bovenal wil de ooit beoogde koning van de tien daarop niet ongekroond aftreden. Na die memorabele foute wissel van 2010, waarover hij volgens Orie niet schroomt zelf grappen te maken, en na de vernedering in Sotsji tegen de nu zelf met een tien kilometercrisis kampende Jorrit Bergsma.

In Kolomna was zijn eerste triomf na zes jaar vooral een eerste stap naar herstel van gekrenkte trots.

Vreugde en teleurstelling bij Wüst na zilver

Het komt zelden voor, maar Ireen Wüst durfde in Kolomna niet over een titel te spreken. Dat duidde op zelfkennis in een in veel opzichten mislukt seizoen. Toch blijkt ze zelfs in de diepste tegenslag haar eigen verwachtingen te kunnen overtreffen. Een heel voorseizoen had ze verknold met een hersenschudding en de stress van het moeizaam formeren van een eigen nieuwe ploeg. Twee weken geleden pas reed ze in Stavanger haar eerste Wereldbeker, waarbij ze op de drie kilometer een gapend gat van vier seconden zag met haar eeuwige grootste concurrente Martina Sablikova.

Dat kon op de WK afstanden dus nooit wat worden.

En zie daar, in de tweede rit zette Wüst met 4.03,13 de standaard waarop alle volgende concurrenten zich stukbeten. Zelfs voor Sablikova leek het een onneembare muur, tot deze vechtster op de finishlijn toch een minimale marge van 0,08 seconden had genomen.

Voor de Tsjechische was het haar vierde titel. Wüst, de olympisch kampioene van Turijn en Sotsji, bleef op twee staan.

Zo maakte de koningin van Sotsji "vechtend en werkend" toch indruk, al streden vreugde en teleurstelling om voorrang. "Als je zó dichtbij bent, is dat even balen. Maar ik ben trots dat ik het Sablikova zó moeilijk heb kunnen maken."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden