Kramer staat op eenzame hoogte

Het wereldrecord van Sven Kramer op de 10 kilometer van 12.41,69 is als onwaarschijnlijk en buitenaards betiteld. Dat zegt veel over het talent van Kramer, maar ook over de ontwikkeling van het schaatsen.

Hoe superieur de pas twintigjarige Fries dit seizoen ook is geweest, van een andere planeet is hij niet gekomen. Of hem is de weg gewezen door Oscar Mathisen, Hjalmar Andersen, Geir Karlstad of Gianni Romme, zijn grote voorgangers die ook driemaal op rij het wereldrecord op de 10 kilometer verbeterden. Zij mochten zich verheugen in soortgelijke superlatieven.

De Noor Fred Anton Maier, de man van de legendarische tweegevechten met Kees Verkerk, schoof eind jaren zestig de grens zelfs viermaal achtereen op. Opvallend is de overeenkomst tussen deze vijf grootheden: nooit langer dan drie jaar duurde hun staat van exclusiviteit.

Het unieke aan Kramer is, dat hij zijn reeks van drie grensverleggingen heeft samengebald in twaalf maanden. Daarin wordt hij slechts voorgegaan door Oscar Mathisen, die vroeg in de vorige eeuw liefst vijftien wereldrecords brak en wordt beschouwd als een van de grootste schaatser aller tijden.

Nu Kramer dit seizoen onverslaanbaar is gebleken, krijgt hij ongetwijfeld de naar hem vernoemde prestigieuze Oscar Mathisen Award uitgereikt. Ook al omdat hij zijn onbetwiste superioriteit op zo jonge leeftijd etaleert.

In Salt Lake City toonde hij slechts één zwak plekje. Na zijn imposante wereldrecord op de 10 kilometer gaf hij toe dat de Italiaan Enrico Fabris hem op de 5 kilometer even uit het lood had geslagen. „Ik liet me door hem opfokken, waardoor ik niet in mijn slag kwam.”

Dat verklaart zijn onregelmatige maar winnende race van donderdag. Op de 10 kilometer was hij weer in evenwicht met een bombardement van rondjes in de 30 seconden, en 29’ers aan het slot.

Dat was een bewuste strategie. Doorgaans start Kramer in het laatste paar, waardoor hij zich kan richten op de tijden van zijn concurrenten of op zijn directe tegenstander. Zijn enige gevreesde opponent Carl Verheijen startte dit keer echter na hem in de slotrit. Kramer besloot geen risico te nemen. Hij schudde gaandeweg de opkomende vermoeidheid van een lang seizoen uit de benen om boven zijn zelf vermoede krachten uit te stijgen.

Kramer verloor dit seizoen geen enkele individuele race. De snelheid die hij in de Utah Olympic Oval ontwikkelde, had hem verbaasd. „Dit record staat wel een tijdje.”

Kramer haalde in één jaar tijd bijna dertien seconden van het wereldrecord af. Hij begon zijn reeks 19 maart 2006, toen hij met 12.51,60 het record overnam van Chad Hedrick. Na zijn sluitstuk van 12.49,88 in februari als wereldkampioen allround in Heerenveen, was een verbetering zaterdag niet eens zo onlogisch gezien het hoogteverschil van 1425 meter.

De marge van ruim acht seconden waarmee dat gebeurde, duidt er niet op dat de rek er uit is. Integendeel, in een ver ontwikkelde sport zouden dit soort progressies onwaarschijnlijk zijn.

Johann Olaf Koss reed als laatste op de traditionele schaats tijdens de Olympische Spelen van 1994 dertien seconden onder zijn eigen record. Gianni Romme buitte vervolgens in 1998 het voordeel van de klapschaats met vijftien tellen uit. En nu heeft Sven Kramer zowaar de nieuwe magische grens van 12.30 in zicht gebracht.

En dat ondanks de handicap dat de 10 kilometer is uitgegroeid tot een bijna exclusief Nederlands domein. In Salt Lake City bestegen Kramer, Carl Verheijen en Brigt Rykkje gedrieën het erepodium, met olympisch kampioen Bob de Jong als toeschouwer. Ook in Warschau 1997 was er met Gianni Romme, Rintje Ritsma en Bob de Jong een Nederlands podium.

Alle tien wereldtitels zijn in Nederlandse handen gevallen. Met uitzondering van 1996, tijdens de eerste WK afstanden, werd ook altijd het zilver gewonnen. Voor het gevecht om de titel was zaterdag één rit van belang; Verheijen finishte op ruim achttien seconden.

Die superioriteit is niet bevorderlijk voor de wereldwijde ontwikkeling van het onderdeel, waarop Kramer zelfs een eenling is geworden. In Amerika wordt de 10 kilometer als schouwspel gelijkwaardig beschouwd aan het groeien van gras. Het waren juist de Amerikanen die na de jarenlange dominantie van Nederlandse mannen in het allrounden een nieuwe, bredere ontwikkeling gaven.

Tot Sven Kramer, daardoor geïnspireerd, opstond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden