Kramer heeft geen concurrenten meer

Allroundschaatsen is gedevalueerd tot een discipline die in één land serieus wordt genomen: Nederland

Drie jaar geleden klonk vanuit Nederland nog de roep om van allroundschaatsen een olympische discipline te maken. Gezien de geringe mondiale spreiding van de schaatsdiscipline is daar nooit op ingegaan. De meerkamp zal vanaf 2018 zelfs nog minder betekenis krijgen dan de sinds vorig jaar al gedevalueerde status.

Dit weekeinde wordt in Berlijn de 110de editie van de WK allround gehouden. Bij de mannen werd in 1893 in Amsterdam voor het eerst officieel een klassement over vier afstanden (winnaar Jaap Eden) opgemaakt. De vrouwen strijden vanaf 1936 (vrijwel) elk jaar om de wereldtitel. Die jaarlijkse cyclus zal, als het aan de internationale schaatsunie ISU ligt, vanaf 2018 zijn verdwenen.

Daarmee komt een einde aan de wildgroei van wereldkampioenschappen in de relatief kleine wintersport. Na de WK afstanden in Kolomna en de WK sprint in Seoul is de WK allround het derde mondiale toernooi binnen vier weken. Als in juni op het ISU-congres in Dubrovnik het voorstel van de technische commissie wordt aangenomen, blijft daar in de toekomst per jaar één toernooi om wereldtitels van over.

De strijd om afstandstitels staat centraal, met twee WK's afstanden en de Winterspelen binnen een olympische cyclus van vier jaar. Vorig seizoen werden de WK afstanden al met een verschuiving op de kalender gepromoveerd tot belangrijkste toernooi, ten nadele van de allrounders. Volgens het ISU-plan zullen in oneven jaren een WK afstanden en gecombineerde Europese kampioenschappen sprint/allround worden gehouden. In de even jaren zijn er EK afstanden en een gecombineerd WK sprint/allround. Elke vier jaar vallen die laatste twee toernooien in het jaar van de Olympische Winterspelen.

Dat betekent een halvering van het aantal allroundtoernooien. Dat kan zelfs voor Nederland geen verrassing zijn. Tot in 1996 voor het eerst WK afstanden werden gehouden, was buiten de olympische seizoenen de meerkamp onbetwist het hoogtepunt van het jaar. Toch werd slechts tijdens de eerste Winterspelen van 1924 in Chamonix ook een olympisch klassement opgemaakt over alle vier afstanden, met als winnaar de Fin Clas Thunberg.

Dat was volgens sportgeschiedenis.nl geen succes. Van de 27 schaatsers die aan de start stonden op de 500 meter, reden uiteindelijk slechts negen deelnemers alle afstanden. De toppers van het allroundklassement maakten bovendien ook op de losse afstanden de dienst uit, waardoor "allroundmedailles de schijn hadden van een bonusmedaille".

De afgelopen decennia is allroundschaatsen met de opkomst van de afstandkampioenschappen gedevalueerd tot een discipline die nog maar in één land serieus wordt genomen: Nederland. Met 48 wereld titels (totaal mannen en vrouwen) is het ooit oppermachtige Noorwegen (38) al lang afgetroefd; wereldwijd wonnen in 110 afleveringen slechts tien landen een of meer titels.

Zelfs bij de vrouwen is Nederland toonaangevend geworden, nu het Duitse bolwerk is ingestort. Al is de erfenis van de Sovjet-Unie vooralsnog niet te evenaren. Wel is het in Berlijn een vraag wie zal winnen: maakt Ireen Wüst haar deels mislukte seizoen goed met een zesde wereldtitel, of prolongeert de Tsjechische Martina Sablikova haar huidige status van 's werelds beste meerkampster?

Hoe anders is dat bij de mannen, waar Sven Kramer al een decennium de alleenheerser is. De laatste keer dat Noorwegen (36 wereldtitels, nog één meer dan Nederland) bij de mannen een titel won, was in 1994 in de persoon van Johann Olav Koss. In de volgende 21 jaar, toen de aandacht internationaal verschoof naar de WK afstanden, kreeg zeventien maal een Nederlander de lauwerkrans omgehangen.

Slechts van 2004 tot en met 2006 werd het Wilhelmus verstoord door de Amerikaanse rolschaatsers Chad Hedrick en Shani Davis. Zij gebruikten de meerkamp als een snelcursus schaatsen, en daarmee als opstap naar olympisch succes.

Het zal niemand verbazen als recordhouder Sven Kramer zondag in Berlijn voor de achtste maal de lauwerkrans krijgt omgehangen. Daarmee verbleken definitief de legendes Thunberg en de Noor Oscar Mathisen, die aan het begin van de vorige eeuw op natuurijs elk vijf titels wonnen.

Kramer hoeft bij de mogelijke afsluiting van zijn tijdperk niet of nauwelijks rekening te houden met de speling van weer- en/of ijsomstandigheden en heeft geen concurrenten meer. Iedereen specialiseert zich, zoals hij dat zelf vanaf volgend jaar zal doen met het oog op de Winterspelen van 2018. Met de toekomstige halvering van de allroundtoernooien is de voorspelling dat hij nooit meer zal worden overtroffen geen gewaagde.

Hopen op een 'saai toernooi'

Aan de vooravond van de WK afstanden in Kolomna zei Kramer dat zijn hart nog altijd meer bij het WK allround ligt dan bij de WK afstanden. Maar ook de Fries moet zich neerleggen bij de mondiale verschuiving van belangen.

"Voorheen was het WK allround belangrijker dan de WK afstanden, nu is dat omgekeerd. Ik merk dat de spanningsboog na de WK Afstanden wel wat afloopt", zei hij tijdens een persbijeenkomst in Berlijn. Revanchegevoelens kent hij immers niet nadat hij drie weken geleden wereldkampioen werd op de vijf en tien kilometer.

Kramer hoopt dit weekeinde in Berlijn zijn achtste wereldtitel zo makkelijk mogelijk veilig te stellen, liefst zoals bij zijn laatste Europese titel meteen met een sterke 500 meter. "Dat zou de rest van het toernooi een stuk makkelijker maken. Ik ben een voorstander van saaie toernooien."

Hij weet zowaar nog een concurrent te verzinnen, de Noor Sverre Lunde Pedersen die zich vlak voor de EK ziek afmeldde. Van de op papier moeilijkste tegenstander, de Rus Joeskov, heeft Kramer mogelijk geen last. Diens coach Kosta Poltavets liet bij de NOS doorschemeren dat de Rus waarschijnlijk de afsluitende tien kilometer niet zal rijden. Al kan het zijn dat de Rus zichzelf daarmee in de rol van underdog wil plaatsen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden