Krachtige taal VVD niet effectief

Het twistgesprek, vorige week donderdag in deze krant gepubliceerd, tussen de Kamerleden Linda Voortman (GroenLinks) en Malik Azmani (VVD) over de Nederlandse identiteit stemde bepaald niet hoopvol. Als dit de kwaliteit is van het huidige politieke discours over dit onderwerp, dan valt uit de hoek van de politiek niet veel te verwachten.


Het twistgesprek bevatte ongeveer dezelfde sfeer en intentie als de advertentie die de VVD begin vorige week in een aantal dagbladen liet plaatsen: de Nederlandse identiteit is boven elke twijfel verheven, pas je daaraan aan of vertrek uit dit land.


Koningin, destijds nog prinses, Máxima stelde in 2007 nog dat dé Nederlander niet bestaat. Er is inmiddels bijna geen politicus meer die in het huidige maatschappelijke klimaat die uitspraak zou durven herhalen. Terwijl het toch een waarheid als een koe is. Dé Nederlander is een fictie, net als dé Nederlandse identiteit.


Je kunt betreuren dat de verzuiling haar integrerende werk niet meer doet en dat het individualisme gezamenlijk gevoelde waarden ondermijnt. Maar de constatering van professor Hans Boutellier dat er nog zoveel is dat ons wel bindt in dit land is volkomen terecht.


Als iets een gemeenschappelijke identiteit zou moeten betekenen in dit land, dan zijn het de vertegenwoordigende democratie en de rechtsstaat. Het is niet langer een religie of het zijn niet langer religies die de Nederlandse samenleving definiëren, het is de wens vreedzaam en onder het gezag van het recht samen te leven.


Op dat punt kunnen inderdaad geen compromissen gesloten worden. In de VVD-advertentie wijst lijsttrekker Mark Rutte op een aantal niet te tolereren bewegingen in de samenleving. Zijn opsomming is echter behoorlijk eenzijdig. Wel de terechte oproep om homoseksuelen te respecteren en te zien als gelijke medeburgers, maar geen woord over relschoppers die een gemeenteraad belagen als het onderwerp 'asielzoekerscentrum' op de agenda staat.


Door zo onvolledig op te sommen kan al gauw de indruk ontstaan dat het ene, de rechtsstaat en de democratie bedreigende, gedrag erger is dan het andere. Dat met andere woorden laakbaar gedrag in sommige gevallen meer te accepteren is dan ander laakbaar gedrag.


Dat wordt nog eens versterkt door de oproep van Rutte dit land te verlaten als je het er niet mee eens bent. Het klinkt allemaal krachtig en kennelijk heeft de kiezer tegenwoordig behoefte aan krachtige taal, maar in de praktijk heeft het zo weinig om te lijf. De Nederlandse identiteit begint en eindigt bij tolerantie. Een onderdeel daarvan is het oefenen van geduld en het kweken van begrip. De VVD-advertentie brengt dat niet dichterbij.


De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden