Interview

'Koude wind tussen Rusland en het Westen waait nu al'

Roman Kolodkin Beeld ANP
Roman KolodkinBeeld ANP

Rusland is sinds een week niet uit het nieuws weg te slaan. Maar hoe denkt het land zelf over de gebeurtenissen? Trouw sprak met Roman Kolodkin. Sinds 2010 woont hij in Den Haag als ambassadeur van Rusland.

Marno de Boer

Hoe heeft u de afgelopen week beleefd?
"Ik was in Nijmegen, om de vierdaagse te lopen, toen op de derde dag het nieuws mij bereikte. Ik heb de tocht uitgelopen, en ondertussen zo goed mogelijk contact gehouden met onze en Nederlandse diplomaten. Het telefoongesprek tussen Rutte en Poetin moest voorbereid worden."

"Toen de omvang van de tragedie duidelijk werd, was dat een schok voor mij. Ik wil dan ook van deze gelegenheid gebruik maken het Nederlandse volk te condoleren."

"In 2001 was ik directeur juridische zaken op met ministerie in Moskou, toen Oekraïne bij een militaire oefening een Russisch passagiersvliegtuig neerschoot. Ik was daarna betrokken bij de onderhandelingen met Kiev, en heb ook families van nabestaanden bezocht. Ik herinner me hun frustratie en wens de schuldigen te vinden en bezittingen van de slachtoffers terug te krijgen. Ik begrijp hoe mensen zich voelen in een geval als dit."

In Nederland wijzen veel mensen met de vinger naar Rusland. Wat heeft u daarop te zeggen?
"Persoonlijk kan ik het gevoel begrijpen, maar objectief kan ik het niet accepteren. We horen veel stevige uitspraken, maar er wordt ons geen bewijs getoond. Eerst verschijnt er een groot artikel op de voorpagina met beschuldigingen, en dan een aantal dagen later een klein artikel op bijvoorbeeld pagina zeven waarin staat dat niet alles gebeurde zoals eerder werd beschreven."

"Neem bijvoorbeeld de beschuldiging dat de milities [de rebellen, red.] het toestel hebben neergehaald, daarvoor moet je echt bewijs verzamelen. Kerry [de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, red.] zegt dat hij al het bewijs heeft, maar wat heeft hij getoond?"

"In het verleden hebben we beschuldigingen gezien die later ongefundeerd bleken, denk aan de massavernietigingswapens in Irak. Er zit altijd een reden achter zulke dingen. Het is een goede manier om over een harde aanpak van Rusland te beginnen. Daarom heeft Rusland juist vanaf het begin aangedrongen op een onafhankelijk internationaal onderzoek. We zijn bereid mee te werken als Nederland als onderzoeksleider daar om vraagt."

"We denken ook dat als het staakt-het-vuren van 28 juni niet was onderbroken, maar door was gegaan, iets waar wij op aandrongen, er waarschijnlijk een goede kans was geweest deze tragedie te vermijden. Maar de regering in Kiev besloot door te gaan met wat zij een anti-terreur operatie noemt."

Een van de zaken die Nederland wil, is een politiemissie met militairen om de rampplek te beschermen. Steunt Rusland dat?
"Over militairen geef ik geen commentaar. We zijn voor een grondig onderzoek, en het creëren van de juiste omstandigheden daarvoor door inzet van alle noodzakelijke elementen. Het is wel nodig om een VN-resolutie te hebben, of anders instemming van de milities. Anders zal de missie lastig uit te voeren zijn. Het gaat niet alleen om instemming van de Oekraïense regering, als men denkt dat de militie de controle heeft over dat gebied."

"Ook moet er een duidelijk mandaat zijn, dat strikt opgevolgd en correct geïnterpreteerd wordt. Zodat het niet opgerekt wordt, zoals je zag in Libië."

Vreest u een langdurige confrontatie tussen het Westen en Rusland, een soort nieuwe Koude Oorlog?
"Ja, ik vrees een langdurige periode van spanning. De koude wind waait nu al."

"Niet alleen Russische inspanningen zijn nodig om dat te voorkomen. Het akkoord tussen Janoekovitsj [de afgezette Oekraïnse president, red.] en de oppositie is niet geïmplementeerd. Wij deden ons deel, we overtuigden Janoekovitsj om geen noodtoestand af te kondigen. Toen werd ons verteld dat de situatie was ingehaald door gebeurtenissen."

"We zijn gevraagd de milities in Oekraïne te beïnvloeden. We hebben ons deel gedaan, maar onze invloed is niet eindeloos. Zij die invloed hebben op de regering in Kiev moeten ook hun deel doen. Iedereen, behalve misschien Kiev, denkt dat er geen militaire oplossing voor het conflict is."

"We horen niets over de tragedie in Odessa, waar is het transparante onafhankelijke onderzoek? Nu kwamen inwoners van veel landen om, in Odessa alleen Oekraïners en Russen."

President Poetin sprak enkele dagen geleden over toenemende dreiging tegen Rusland. Voelt Rusland zich bedreigd?
"We zijn er niet op uit andere regeringen omver te werpen. Maar kijk naar wat er gebeurt in Oost-Europa, Oekraïne en de Arabische wereld. Het is duidelijk dat derde staten daarbij betrokken zijn. Hoe moeten we hier op reageren?"

"We zien een nieuwe Navo-strategie, oproepen tot een hoger defensiebudget, Navo-troepen richting het Oosten. We denken niet dat er directe dreiging voor Rusland is, maar het idee van een 'kleuren-revolutie' [de verzamelterm voor de omwentelingen in de voormalige Sovjetunie, red.] met inmenging van buitenaf is er wel."

Maar verhoogt niet juist Rusland haar defensiebudget drastisch? Ik kan me voorstellen dat Westerse generaals bijna jaloers zijn.
"Vergelijk ons defensiebudget met dat van de VS, daar zit een enorm verschil. Maar er was een periode dat we ons weinig defensie-uitgaven konden veroorloven, dat is nu anders. We hebben een leger nodig dat in goede staat is met moderne wapens. Strijdkrachten, niet slechts krachten. In het verleden lachten mensen om ons. Nu niet meer, veronderstel ik."

===
biografie
Roman Kolodkin werd in 1960 in St. Petersburg geboren. Aan de rechtenfaculteit van de Moskou Staatsuniversiteit haalde hij zijn bul en doctorstitel. Van 1986 tot 1990 werkte hij voor de marine van de Sovjet-Unie. Daarna vervulde hij verscheidene juridische en diplomatieke functies voor het Russische ministerie van buitenlandse zaken. Hij vertegenwoordigde bijvoorbeeld zijn land bij de Verenigde Naties in Geneve en leidt onderhandelingen met Noorwegen over de afbakening van maritieme grenzen.

Sinds 2010 is hij ambassadeur in Nederland. Van 2003 tot 2011 was hij ook lid van de prestigieuze Internationale Rechts Commissie van de Verenigde Naties, die onafhankelijke adviezen uitbrengt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden