Kosten Fyra blijven maar oplopen

Oud-minister Netelenbos een van de getuigen voor parlementaire enquête

Ook zonder gestrande Fyra-flitstreinen blijft de hogesnelheidslijn-zuid bakken met geld kosten. Het spoorproject kostte al 10,8 miljard euro.

Maandag starten de openbare verhoren van de parlementaire enquête. De kostenteller van het Fyra-project blijft nog wel even doortikken, maakte CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg, voorzitter van de enquêtecommissie, woensdag duidelijk. Verzakking en verwering van onderdelen van de HSL-zuid zijn daarvan een belangrijke oorzaak. Toch zal vooral de Fyra de komende vier weken de aandacht opeisen.

De treinen van de Italiaanse fabrikant AnsaldoBreda symboliseren immers de mislukte aanbesteding van de HSL-zuid door het kabinet-Kok II, die uiteindelijk door de Nederlandse Spoorwegen werd gewonnen. De Fyra's zijn inmiddels terug bij de fabrikant. De ongelukkige keuze van de NS voor AnsaldoBreda, een hamvraag van deze enquête, is verweven met de exploitatie van de HSL-zuid. De NS beloofden een hoge gebruiksvergoeding aan het Rijk te betalen. De flitstreinen konden daardoor niet te duur zijn en moesten ook aan allerlei strenge eisen voldoen.

Alle hoofdrolspelers leveren hun bijdrage aan deze parlementaire enquête, stelt Van Toorenburg. Ze laat in het vage of Maurizio Manfellotto, de directeur van AnsaldoBreda, één van de betrokkenen is die onder ede in Den Haag wordt verhoord. Er komen volgens haar wel Italianen naar Den Haag. Meer duidelijkheid over de omstreden Fyra-aankoop kan NS-medewerker Nol Döbken volgende week vrijdag geven. Hij zocht een flitstreinfabrikant die aan de voorwaarden voldeed, en stuitte op AnsaldoBreda.

Een dag eerder mag oud-minister Tineke Netelenbos (PvdA) van Verkeer en Waterstaat uitleggen hoe de aanbesteding van de HSL-zuid verliep. In haar ambtsperiode tussen 1998 en 2002 waren er drie aanbestedingspogingen. De derde leidde eind 2001 tot de deal met de NS die uitmondde in de aanschaf van de Fyra-treinstellen. In totaal zijn tachtig betrokkenen uit binnen- en buitenland, ook spoortechnici, door de enquêtecommissie gesproken.

De commissie verhoort daarvan veertig betrokkenen in het openbaar onder ede. Dat gebeurt zoveel mogelijk in chronologische volgorde. "We willen geen tribunaal zijn", zegt Van Toorenburg. "Er is niet één schuldige aan te wijzen." De commissie staat ook stil bij het huidige passagiersvervoer op de HSL-zuid. Is dat een goed alternatief, vergeleken met het oorspronkelijke plan? De internationale Thalys is duur en, vanwege reservering, lastig, constateert Van Toorenburg nu al.

De enquêtecommissie verwacht het eindrapport in september of oktober te kunnen aanbieden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden