Kosten fans bedreigen voetbal

DEN HAAG - In wezen is de Combikaart voor zich voetbalsupporters noemende relschoppers altijd al een premie op wangedrag geweest: wie zich misdraagt mag voor minder dan half geld de trein en het stadion in.

Maar omdat het blijkbaar nog interessanter is het gewone reizigerspubliek de stuipen op het lijf te jagen, betaalt een toenemend aantal fans tegenwoordig kaartjes zonder korting. Dat schijnt pas echt leuk te zijn: op zondag complete gezinnen lastigvallen in een trein, waar maar zelden een diender van de spoorwegpolitie in meerijdt. Jarenlang hebben de NS de Combi-regeling gehandhaafd om het rustige reispubliek niet op te zadelen met de uitwassen van het supporter-dom. Nu de domheid zich echter verplaatst naar de treinen uit het spoorboekje, vraagt NS zich af of de vervoersplicht nog wel in alle gevallen moet gelden.

Vervoersplan

Een nieuw vervoersplan, dat is wat er volgens de Spoorwegen rond voetbalwedstrijden moet komen. De KNVB is bereid om hier over te praten, maar ziet het als groot onheil ervaren prijskaartje al op zich afkomen. Het nieuwe vervoersplan valt toevallig samen met enkele ontwikkelingen, die voor aanzienlijke veranderingen kunnen zorgen. Allereerst is er de identiteitskaart, die waarschijnlijk begin volgend jaar voor het openbaar vervoer verplicht zal worden gesteld. Die kaart kan ook de zich misdragende voetbalfan uit de anonimiteit halen. Gelijk alle andere reizigers, zal dan ook hij - zij waagt zich maar sporadisch in de voetbaltrein - aan de identiteitskaart moeten geloven. Tevens zal op korte termijn de discussie over het doorberekenen van politiekosten worden hervat. In het najaar van 1991 beviel een interdepartementale werkgroep van het rapport 'Profijt en Politie'. Een woordvoerder van het ministerie van justitie zei gisteren dat een wetswijziging intussen in het vat zit. "Nog voor de zomer zal er waarschijnlijk in de Ministerraad over worden gesproken." Een woordvoerder van binnenlandse zaken voegde er aan toe dat in kringen van de regionale politie het in 'Profijt en Politie' genoemde percentage van maximaal vijftig procent betaling van de kosten door organisatoren van voetbalwedstrijden (maar ook van wielerkoersen en kermissen) momenteel onder druk staat. "De meningen varieren nu van nul tot honderd procent doorberekening. Voor Amsterdam hoeft die doorberekening niet zo zeer, maar in andere plaatsen wordt er heel anders over gedacht."

"Wanneer de rekening van de politie bij de clubs en de KNVB wordt neergelegd, zal daar voor ons als voetballeiders een corrigerende en ook opvoedkundige werking van uitgaan." Met die opvallende uitspraak joeg voormalig FC Den Haag-voorzitter Werkhoven zijn voetbal-collega's drie jaar geleden tegen zich in het harnas. De opvatting van Werkhoven strookte met hetgeen in 'Profijt en Politie' is neergelegd.

Het voetbal reageert echter altijd afwijzend wanneer een beroep wordt gedaan op de eigen financiele verantwoordelijkheid voor het supportersvraagstuk, dat uiteraard ook voor een deel een maatschappelijk probleem is. Dat in de ogen van het voetbal de maatschappij in dit verband ook faalt, is eveneens een feit. De grootste blunder staat wat dit betreft nog altijd op naam van de burgemeesters van de steden met een betaald voetbal organisatie binnen de poorten. Deze dames en heren lieten ex-minister Van Dijk van binnenlandse zaken in augustus 1989 in zijn hemd staan. Van Dijk pleitte toentertijd voor de invoering van een voetbalpas voor alle supporters. Hij werd van begin af aan van alle kanten tegengewerkt. De KNVB veranderde via een truc de veiligheidspas in een KNVB-voordeelkaart, waarmee bij allerlei bedrijven tegen korting kon worden gekocht. De bond presteerde het bij de interland Nederland-Duitsland in Rotterdam zelfs de Clubkaart verplicht te stellen. Dat ding kostte 25 gulden. Vrijwel niemand wilde de kaart daadwerkelijk hebben, maar aan alternatieve waardebonnen - waar alleen de KNVB Clubkaart voor gekocht kon worden - haalde de KNVB bij die interland zowaar een extra miljoen gulden binnen; ruim meer dan de zes ton die eerder naast de zeven ton van justitie voor de pasjes-proef was uitgetrokken. Bij volgende interlands was de geflopte Clubkaart trouwens al niet meer geldig. Dat kwam vooral door de burgemeesters en de KNVB, die op veiligheidsgebied slechts accoord wilden gaan met een pasjes-experiment voor de uitwedstrijden bezoekende supporters van Ajax, Feyenoord, PSV, FC Den Haag en FC Utrecht.

Al op de eerste dag van de competitie 1989-1990 mislukte het probeersel. Bij FC Utrecht-Feyenoord ontstond een zo gevaarlijke situatie, dat burgemeester Vos besloot de zwaar dreigende meute Feyenoord-supporters toch maar zonder pas het stadion binnen te laten. Op hetzelfde moment negeerde FC Den Haag de pas voor de thuiswedstrijd tegen Ajax.

Probleemclub

Dat kwam de Haagse probleemclub zowaar op een boze reactie van de tuchtcommissie van de KNVB te staan, maar nog dezelfde week besloot een meerderheid aan burgemeesters de plannen van minister Van Dijk de nek om te draaien. Sinds die tijd is het voortdurend een kwestie van pappen en nat houden geweest. Het supportersgeweld is structureel geworden, waarbij het verleggen van het oorlogsgebied van de combinaar de reguliere trein de druppel dreigt te worden die de emmer doet overlopen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden