Kostbare buit is niet te verkopen

Veiligheidsexpert walgt van diefstal uit Kunsthal 'Betaal nooit losgeld voor gestolen schilderijen'

Nadat gisterochtend de miljoenenroof van zeven schilderijen in Rotterdam bekend werd, spoedde Ton Cremers zich naar het plaats delict, de Kunsthal.

Cremers, deskundige op gebied van museumbeveiliging, wilde beroepsmatig, en uit liefde voor de kunst, de zaak in ogenschouw nemen. In het holst van de nacht, tussen drie en vier uur, hadden rovers, vanuit het niets hun slag geslagen in de Kunsthal waar op dat moment geen bewakers aanwezig waren.

Pas uren later maakte de politie bekend dat de buit uit topstukken bestaat van Pablo Picasso, Henri Matisse, Lucian Freud, Claude Monet (twee keer), Meyer de Haan en Paul Gauguin. Ze behoren tot de collectie van de Triton Foundation, die aan de schatrijke Rotterdamse familie Cordia toebehoort.

Onwetend nog over de omvang van de buit ging Cremers 's ochtends bij de Kunsthal kijken naar iets wat er niet meer was. Maar terwijl rechercheurs getuigen hoorden en minutieus sporenonderzoek verrichtten in en rond de afgelegen hal aan de Westzeedijk, bij de ingang van het Museumpark, bleven voor de deskundige de deuren hermetisch gesloten.

Cremers walgt van kunstrovers, van wie de meesten niets met kunst hebben. "Degenen die hiervoor verantwoordelijk zijn, zijn losers", meent hij. "Ze hebben niets aan hun buit. Ze kunnen er geen kant mee uit. Het is onmogelijk gestolen schilderijen te verhandelen. Daarom ben ik iedere keer dat dit gebeurt opnieuw verbijsterd. Dat was ook mijn eerste reactie, toen ik hiervan hoorde: verbijstering dat het de rovers toch weer is gelukt."

'Artnapping' wordt het wel genoemd: dieven die in ruil voor grote sommen geld bereid zijn de schilderijen die ze hebben gestolen, terug te bezorgen. "Nooit doen", adviseert Cremers aan particuliere eigenaren van kostbare kunst en aan verzekeringsmaatschappijen. "Elke euro die je zo aan kunstrovers betaalt, is een vrijbrief voor een volgende roof. Ik kan mij geen enkele omstandigheid voorstellen waarin je kunstrovers losgeld betaalt voor dure schilderijen of andere kunstvoorwerpen."

Toch zullen ook de daders van de schilderijenroof in Rotterdam een bepaald doel voor ogen hebben. Eigen gewin bijvoorbeeld. Kan het zijn dat de daders het gemunt hebben op de familie Cordia, die vermoedelijk emotioneel zeer gehecht is aan de gestolen schilderijen? Cremers: "Die theorie is interessant, het zou kunnen. Maar ook dan is mijn advies er één van 'nooit betalen'. Kunstrovers moet je niet belonen."

De beveiligingsdeskundige roemt de Rotterdamse Kunsthal om zijn 'open structuur'. "Het is een transparant gebouw, met een dikke acht voor de kwaliteit van de veiligheid. Zelf vind ik een 9+ het hoogst haalbare als het beveiliging betreft van musea en een gebouw als de Kunsthal. Honderd procent veiligheid garanderen kan niet. In de jaren tachtig en negentig waren er veel inbraken in de Nederlandse musea. Sindsdien is de veiligheid met grote sprongen vooruit gegaan, maar een klein risico houd je toch."

Is het dan niet gek dat in een herfstnacht dieven zo eenvoudig zeven schilderijen buit maken?

Cremers: "Het alarm is afgegaan. De politie is gekomen, maar toen waren de dieven al weg. De collectie van de Triton Foundation is sinds ruim een week in de Kunsthal. Achteraf, maar dat is makkelijk, had er voor gekozen kunnen worden om deze kostbare schilderen in een aparte ruimte in de Kunsthal, zo ver mogelijk van de buitenschil, tentoon te stellen. Dat maakt extra beveiliging makkelijker. Dat is niet gebeurd. Jammer. Maar 'nalatig' of 'verwijtbaar' zou ik dat niet willen noemen."

VANDAAG 4|5

Meer nieuws en achtergronden

Politie: Kunstroof was goed voorbereid
De politie van Rotterdam-Rijnmond zegt dat de schilderijenroof in de Kunsthal goed is voorbereid. De inbraakmelding kwam gisternacht kort na drie uur bij het korps binnen. Dat gebeurde nadat het alarm was afgegaan en een beveiliger poolshoogte was gaan nemen. Hoe snel politiemensen hierop daadwerkelijk in actie kwamen, is niet bekend. Toen agenten ter plekke kwamen, bleken de dieven met hun miljoenenbuit in onbekende richting te zijn vertrokken.

Rechercheurs waren na de roof urenlang bezig met sporenonderzoek bij de met linten afgezette Kunsthal. In het gras waren bandensporen zichtbaar. Ook sprak de politie met mogelijke getuigen, personeel, en verzamelden zij de beschikbare camerabeelden. In de directe omgeving van de Kunsthal staan geen woningen. De dieven kwamen het gebouw binnen via de achterzijde. Het Museumpark dat hieraan grenst staat bekend als een ontmoetingplaats voor homoseksuelen.

De politie, die naar buiten toe tot dusver terughoudend is over de toedracht van de roof, deed gisteren een dringend beroep op mogelijke getuigen zich te melden. Vooral degenen die tussen 3 en 4 uur 's nachts in de buurt waren. Op de website van de politie Rotterdam-Rijnmond staan afbeeldingen van de zeven gestolen schilderijen. Er werken 25 rechercheurs aan de zaak.

De Kunsthal was gisteren gesloten voor het publiek, maar gaat vandaag weer open.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden