Kosovo richt gefrustreerd een eigen leger op

Soldaten van het Kosovaarse leger tijdens een ceremonie in Pristina op 14 december 2018. Beeld REUTERS

Buiten Kosovo staat haast niemand te juichen, maar het besluit is genomen: er komt een Kosovaars leger.

Kosovo zet de verhoudingen met Servië verder op scherp. Het parlement in Pristina stemde gisteren voor de oprichting van een leger. Vorige maand legde Kosovo al een invoerheffing van 100 procent op voor goederen uit Servië. Belgrado heeft om een spoedzitting van de VN-Veiligheidsraad gevraagd. Ook de Navo en de EU reageren verbolgen.

De president en de premier van Kosovo toonden zich tevreden na de stemming. Alle etnisch Albanese leden stemden in met de vorming van het leger. Zulke eensgezindheid komt zelden voor. “De vorming van het leger en het ministerie van defensie zijn het grootste eindejaarscadeau”, zei president Hashim Taci. De etnisch Servische parlementariërs boycotten de zitting. Minister van buitenlandse zaken Ivica Dacic van Servië sprak van ‘de meest directe bedreiging voor vrede en stabiliteit in de regio en voor de veiligheid van het Servische volk’.

Kosovo voerde eind jaren negentig een bloedige oorlog met moederland Servië en scheidde zich in 2008 af. Belgrado erkent die onafhankelijkheid niet. Het ziet Kosovo als zuidelijke provincie en wordt daarin gesteund door onder meer Rusland en vijf EU-landen. In Kosovo wonen zo’n 120.000 Serviërs, die volgens Belgrado direct worden bedreigd door het nieuwe leger.

Kemphanen

Tot nu toe bewaakt de Navo met vierduizend man de vrede in Kosovo. Ook helpt de alliantie met de ontwikkeling van lichtbewapende veiligheidsdiensten. De beslissing van Pristina brengt de Navo in een lastig parket. “Ik betreur dat die is genomen ondanks onze bedenkingen”, zei secretaris-generaal Jens Stoltenberg. “Met de verandering van het mandaat moet de Navo de mate van betrokkenheid bij de veiligheidsdiensten heroverwegen.” Ook de EU reageert afkeurend. Brussel probeert de twee kemphanen al jaren nader tot elkaar te brengen met het oog op toekomstig EU-lidmaatschap, zonder veel resultaat.

Servië spreekt van een flagrante schending van het internationaal recht en de VN-resolutie over Kosovo en wil dat de Veiligheidsraad bijeenkomt. Eerdere indirecte dreigementen over militair ingrijpen zijn gisteren niet herhaald, maar president Aleksandar Vucic ging wel op inspectie bij zijn troepen aan de grens met Kosovo. De escalatie is opmerkelijk, aangezien Servië en Kosovo drie maanden geleden enigszins in dezelfde richting leken te denken. Hun staatshoofden speculeerden over een vorm van grenscorrectie als uitweg uit de impasse. 

Servië ging echter door met zijn offensief om erkenning van Kosovo te frustreren. Met enig succes, want enkele kleine landen hebben hun eerdere steun ingetrokken. Verder blokkeert Servië het Kosovaarse lidmaatschap van internationale organisaties, in de eerste plaats de VN. Toen vorige maand Interpol besloot Kosovo buiten de deur te houden en Servië dat als grote triomf presenteerde, was voor Pristina de maat vol. De regering kondigde importheffingen van 100 procent af op Servische producten. 

De vorming van een leger lijkt bedoeld om de onafhankelijkheid verder te benadrukken. Uit het trotseren van de internationale gemeenschap blijkt frustratie. Vorige week maakte de Europese Commissie bekend dat de visumplicht voor Kosovaren ook dit jaar niet wordt afgeschaft. Zij zijn de enigen in de regio die er nog een nodig hebben.

Lees ook:

Precies tien jaar geleden verklaarde Kosovo zich onafhankelijk, maar het land staat er beroerd voor

Op 17 februari 2018 was het tien jaar geleden dat Kosovo zich onafhankelijk verklaarde. Dat niet de hele wereld het daar mee eens is, maakt het leven van de Kosovaren behoorlijk lastig, analyseert onze correspondent Thijs Kettenis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden