Korten op pensioenen onvermijdelijk

Beeld anp xtra

De grootste pensioenfondsen van Nederland zijn somber over de toekomst. Korten op de uitkeringen lijkt onvermijdelijk. Dat zal waarschijnlijk niet meer dan 1 procent zijn, dus een paar euro per maand. Maar de fondsen vinden het reuze zuur, aangezien ze miljarden euro's in kas hebben en goede beleggingsresultaten halen.

Het pensioenfonds voor werknemers en werkgevers bij de overheid en het onderwijs ABP heeft 372 miljard euro aan vermogen. "We haalden een positief rendement van bijna 14 miljard euro. Toch is er een reële kans op een verlaging van het pensioen in 2017. Dat zal voor een groot deel afhangen van de ontwikkeling van de rente", aldus APB-voorzitter Corien Wortmann.

Het ABP en de andere pensioenfondsen zagen de rente waarmee zij hun toekomstige pensioenen moeten berekenen in een jaar tijd dalen van 1,9 procent naar 1,0. "Dat heeft een enorm effect op onze verplichtingen." De toezichthouder was een jaar geleden nog tevreden als het ABP 343 miljard euro aan beschikbaar vermogen had. Nu moet het door de lagere rente 411 miljard euro zijn.

Meer kapitaal
ABP heeft dat bedrag niet. En als het zelfs minder dan 90 procent van dat bedrag heeft, moet het van de overheid direct actie ondernemen om meer kapitaal te verkrijgen. Dat kan door de werkgever te vragen bij te storten of de premie te verhogen, maar meestal gebeurt dat door te korten op de uitkering aan gepensioneerden. ABP heeft nu 90,6 procent aan vermogen vergeleken met de verplichtingen en zit in de gevarenzone.

De andere grote pensioenfondsen kampen met hetzelfde probleem. Pensioenfonds Zorg en Welzijn, de tweede aanbieder in Nederland, heeft een zogenoemde dekkingsgraad van 89 procent. De grote pensioenfondsen in de metaalsector schommelen net boven de 90 procent.

Leven op te grote voet
Pas als de pensioenfondsen een dekkingsgraad van 110 procent hebben, mogen ze de uitkeringen weer met de inflatie mee laten stijgen. Dat mocht tot vorig jaar al bij 105 procent maar staatssecretaris Jetta Klijnsma van sociale zaken heeft de regels aangescherpt. Ze vreest dat pensioenfondsen dan op te grote voet gaan leven, en er te weinig overblijft voor de jongeren als zij met pensioen gaan.

Onbegrijpelijk vinden de pensioenfondsen. Gezamenlijk hebben ze 1450 miljard euro in kas, weet De Nederlandsche Bank. Ze keren jaarlijks circa 30 miljard euro uit aan pensioenen. Ongeveer hetzelfde bedrag komt ook jaarlijks binnen aan premie. De pensioenen kunnen dus met gemak worden uitgekeerd. Al moeten de fondsen er wel rekening mee houden dat de gemiddelde leeftijd van mensen stijgt en er dus meer geld in de kassa moet zitten.

Staatssecretaris Klijnsma gaat kijken of ze de ouderen voor wie de pensioenverlaging direct voelbaar is kan compenseren. Die koopkrachtplaatjes worden in augustus bekeken. Dan kan worden overwogen om iets met de huurtoeslag of zorgtoeslag te doen, of met een fiscale ouderenkorting. Maar het is bovenal wachten op een hervorming van het huidige pensioenstelsel. Dat zal waarschijnlijk het volgende kabinet op zich nemen.

Net boven de kritische grens

Met enig pessimisme maakten de grote pensioenfondsen gisteren hun cijfers bekend over het tweede kwartaal van dit jaar. Ambtenarenfonds ABP gaf aan dat zijn zogeheten actuele dekkingsgraad nog maar net boven de kritische grens van 90 procent zit met 90,6. Dat was trouwens ietsje beter dan in het eerste kwartaal, toen lag die op 90,4 procent.

Ook bij het zorgfonds PFZW steeg de actuele dekkingsgraad iets, van 88,9 naar 89 procent, maar dat is ook hard nodig. De dekkingsgraad van techniekfonds PMT bedraagt 92 procent en van metaalfonds PME ligt deze op 90,8 procent.

Van de vijf grote pensioenfondsen staat alleen het bouwfonds BPF er redelijk voor, al is de actuele dekkingsgraad wel iets gedaald in het tweede kwartaal naar 104,8 procent.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden