Kort geding om weigeren operatie Geen harttransplantatie in Rotterdam, Belgen willen patient wel helpen

ROTTERDAM - Regels zijn nou eenmaal regels. En blijven regels, ook als een ernstig hartpatient door diezelfde regels dreigt te overlijden. “Voor hem is het wel heel zuur”, roepen de betrokken verzekeraar, advocaat en artsen in koor.

GONNY TEN HAAFT

De heer Kruger (47) is ernstig hartpatient. Zo ernstig, dat alleen een harttransplantatie hem nog kan helpen. Vandaar dat de artsen van het Catharina-ziekenhuis te Eindhoven, waar Kruger woont, hem doorstuurden naar een van de twee Nederlandse centra waar harttransplantaties worden uitgevoerd, dit keer die van het Rotterdamse Dijkzigtziekenhuis.

Of nee, hadden ze hem maar doorgestuurd! Dan was het kort geding dat mr. P. A.

M. M. Dingemans nu namens Kruger tegen het Rotterdamse ziekenhuis Dijkzigt heeft aangespannen, wellicht niet nodig geweest. De Eindhovense artsen stuurden namelijk eerst alleen zijn papieren en op grond daarvan wezen de Rotterdamse chirurgen hem al af, zonder hem betast, beklopt, beluisterd en gesproken te hebben. Hetgeen Kruger het gevoel gaf dat hij niet serieus genomen werd. En dat is, als je leven ervan afhangt, wel een bijzonder naar gevoel.

Na een bezoek aan het Onze Lieve Vrouwe Ziekenhuis in het Belgische Aalst, voelde Kruger zich nog eens extra in de steek gelaten. Daar willen ze hem wel helpen. Niks geen bezwaren op medische gronden, zoals de Rotterdamse chirurgen zeggen te hebben. Daarbij beroepen zij zich op het landelijke protocol voor harttransplantaties, waarin nauwkeurig omschreven staat welke patienten voor een transplantatie in aanmerking komen en ook bij welke contra-indicaties een afwijzing volgt. Contra-indicaties zijn aandoeningen die de patient naast zijn hartklachten heeft, zoals ernstige nierfunctiestoornissen, bepaalde vormen van suikerziekte, of infecties. Dit soort aandoeningen maken de harttransplantie bij voorbaat al te risicovol.

“Dit protocol is landelijk vastgesteld en goedgekeurd door de Ziekenfondsraad en de overheid. Zo'n protocol is alleen al noodzakelijk om de schaarse harten zo eerlijk mogelijk te verdelen. Elke arts wil een zo groot mogelijke kans hebben dat het zo zeldzame hart het zo goed mogelijk gaat doen, dus zal hij elke patient heel goed beoordelen, en elke beslissing op een goudschaaltje wegen”, verdedigt Wout Dekker, voorlichter van het Dijkzigt.

Dekker is geirriteerd, omdat de Dijkzigt-artsen in de media als een soort gevoelloze en slordig werkende dokters gepresenteerd worden. De zaak van Kruger (het kort geding dient op 20 juli) doet het goed in de publiciteit. Logisch, want een menselijker zaak als die van Kruger is moeilijk te vinden. Hoe leg je uit dat een patient in Nederland zou moeten sterven, terwijl de Vlamingen hem wel willen helpen en diezelfde Vlamingen in het verleden al meer Nederlandse hartpatienten met succes behandeld hebben?

“Het is zeker geen uitzondering dat wij Nederlandse patienten transplanteren”, vertelt de chirurg Wellens uit Aalst. “Zelf heb ik op dit moment drie Nederlandse patienten die ik nog steeds regelmatig volg. Zij maken het allemaal goed, alles is echt op wieltjes verlopen.”

Zowel het Vlaamse als het Nederlandse ziekenhuis weigeren, in verband met het medisch beroepsgeheim, verder toe te lichten waarom zij Kruger wel respectievelijk niet willen helpen. Volgens mr. Dingemans beroept het Dijkzigt zich in ieder geval op de slechte nierfunctie van Kruger, terwijl deze zowel door artsen uit Eindhoven als Aalst als voldoende wordt beoordeeld. Dekker wijst desgevraagd nogmaals op het landelijke protocol: “Daar hebben onze artsen zich aan te houden. Voor elke patient wordt deze nauwkeurig gevolgd en daarbij is het heel gebruikelijk dat dit gebeurt op grond van de medische status, dus zonder de patient te zien. Stel je voor dat we iedere patient hier persoonlijk moesten screenen.”

De Vlaamse chirurg Wellens erkent dat de Belgische criteria soms wat soepeler zijn dan de Nederlandse, maar noemt de verschillen “niet groot”. Uiteindelijk is het een kwestie van filosofie, redeneert Wellens, en elke filosofie moet je respecteren. “In Nederland doen ze misschien wat minder transplantaties, maar de resultaten zijn zeer goed. Als je streng selecteert, sluit je patienten met grote risico's uit, en heb je op de langere termijn betere resultaten. Zeker bij zo'n schaars aanbod moet je zorgvuldig afwegen en proberen de risico's goed in te schatten.”

Blijft de vraag waarom nou juist het risico van Kruger verschillend wordt ingeschat. Dat is de inzet van het kort geding, dat volgens mr. Dingemans een soort proefproces is. “Bij mijn weten is het de eerste keer dat de toepassing van zo'n protocol getoetst wordt. Het kan zo zijn dat artsen, in verband met het gebrek aan organen, de normen 'oprekken'. In zijn reacties wijst het Dijkzigt ook steeds op die schaarste: begrijpelijk, maar dan moeten ze dat zeggen en ieder geval Kruger als patient op de wachtlijst accepteren.”

Om dezelfde reden is ook de Nederlandse Hartstichting blij met het kort geding.

“De selectiecriteria en contra-indicaties zijn landelijk vastgesteld, maar dat zegt nog niets over de wijze waarop ze gehanteerd worden”, aldus een woordvoerster, die overigens nog geen signalen heeft ontvangen dat Nederlandse dokters vanwege de schaarste steeds strenger zouden worden.

Dat geding dient pas over drie weken. “Misschien hoopt de president wel dat de partijen tussentijds nog tot een oplossing komen”, verklaart mr Dingemans deze relatief lange termijn.

Misschien krijgt hij gelijk, want als het aan de verzekeringsmaatschappij van de heer Kruger ligt, gaan de artsen uit Eindhoven en Rotterdam binnenkort met elkaar om de tafel zitten, liefst met Kruger zelf er nog bij. “Wij vinden het van de gekke dat een patient in Nederland, met al zijn goede voorzieningen, niet geholpen zou kunnen worden, en in Belgie wel. Wij willen niet op de stoel van de medici gaan zitten, maar wel een onderzoek naar de redenen voor deze negatieve beslissing”, aldus Rameijer namens de Nijmeegse zorgverzekeraar VGZ.

Eerder liet VGZ al weten een eventuele transplantatie in Aalst niet te willen vergoeden. Alleen al de transplantatie kost rond de 300 000 gulden, en daar komt dan de hele nazorg van jaarlijks tienduizenden guldens nog eens bij. Als Rotterdam bij zijn oordeel blijft, moet Kruger dat bedrag zelf bij elkaar zien te sprokkelen, want VGZ stelt zich formeel op.

“Wij zijn gebonden aan de regels en die luiden dat de betaling is gebonden aan de indicatie. Als die indicatie negatief is, kunnen wij dat niet terzijde schuiven”“ antwoordt Rameijer, die, net als iedereen, zijn reactie begon met de stelling dat de zaak van de heer Kruger “uitermate triest is”.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden