Koreanen zien Nederlanders nog steeds als de bevrijders van het communisme

Foto van een eerdere bijzetting van een Nederlandse veteraan in Busan. ‘Nu brengen we hem terug naar de maten die hij daar verloren heeft.’ Beeld -

De urn met de as van een Nederlandse Korea-veteraan wordt vandaag bijgezet op een erebegraafplaats van de Zuid-Koreaanse stad Busan. ‘Hij keert nu terug bij zijn maten.’

Een spandoek met een portretfoto en de tekst ‘repatriëring van onze Korea-veteraan Willem Cornelis de Buijzer’ siert vandaag de hal van het internationale vliegveld in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul. De as van deze voormalige Nederlandse soldaat wordt vervolgens met groot ceremonieel bijgezet op de militaire erebegraafplaats van de Verenigde Naties in havenstad Busan.

De urn van de oud-strijder, die in oktober vorig jaar op 87-jarige leeftijd overleed, draagt Paul Gommers (73) mee in het vliegtuig vanuit Schiphol. De voorzitter van de Vereniging Oud Korea Strijders (VOKS) reist na de officiële ontvangst op het vliegveld door naar Busan voor de begraafplechtigheid, vertelt hij vlak voor vertrek.

Saluutschoten

Het is de derde keer dat een op hoge leeftijd overleden Nederlander die begin jaren vijftig als vrijwilliger meevocht in de Korea-oorlog, op deze wijze geëerd wordt. Ook de vorige twee keer, in 2016 en 2017, was Gommers, wiens eigen vader in Korea vocht, erbij. Hij weet inmiddels hoe het zal gaan. Een erehaag wacht hem op het vliegveld op. Koreaanse soldaten vuren tijdens de bijzetting saluutschoten af, het onofficiële volkslied ‘Arirang’ wordt gespeeld. 

Gommers: “Het is voor mij een voorrecht dit te mogen doen. De Koreanen zien ons als de bevrijders, als degenen die gezorgd hebben dat de communisten daar niet alles overnamen. Dat sentiment leeft nog altijd heel sterk. Dat merk je aan het respect dat ze voor veteranen tonen.”

De familie van De Buijzer vond het een goed idee voor deze bijzondere begraafplek in Korea te kiezen, zegt Gommers die al op de crematie van De Buijzer in Nederland het woord voerde. Ook vandaag in Busan houdt hij een toespraak. “Nu brengen we hem terug naar de maten die hij daar verloren heeft. Die oorlog heeft op alle veteranen een gigantische impact gehad, maar ze spraken er niet veel over. Mijn vader ook niet. Ik kende De Buijzer niet persoonlijk, maar weet dat hij een moeilijk leven heeft gehad. Hij was zwaar getraumatiseerd door wat hem in Korea is overkomen.”

Noodlottige patrouille

De Buijzer arriveerde er in het laatste oorlogsjaar, in januari 1953, 22 jaar oud. In juli 1953 raakte De Buijzer bij een nachtelijke patrouille ernstig gewond, vijf andere Nederlandse soldaten stierven daarbij. 

In de film ‘De laatste patrouille’ van documentairemaakster Pia van der Molen uit 2001 wordt het verhaal van deze noodlottige patrouille gereconstrueerd. Dagelijks verkenden Nederlandse militairen het zogenoemde voorterrein, het gevaarlijke gebied voor de grens. De Buijzer vertelt over die fatale nacht, waarop hij in een schuttersputje lag en vreemd geritsel hoorde. “De soldaat naast me kreeg een schot midden in zijn voorhoofd, die was dood. Iedereen in paniek. Het gevecht heeft misschien vijf minuten geduurd. Ik was zwaargewond, ik zat onder de handgranaatscherven.”

De militair bleef de hele nacht gewond in het voorterrein liggen, een eerste reddingsoperatie om hem te bevrijden mislukte. “Ik ben weggeraakt, ik ben steeds weer na een halfuurtje bijgekomen. Ik dacht: kijken of mijn benen er nog aanzitten. Dus ik bewoog mijn tenen in mijn schoenen en voelde dat er nog beweging in zat. Ja, gelukkig, die heb ik nog.”

De Buijzer lag dicht bij de Chinese stellingen. “Mijn geest deed het nog wel. Ik denk, ik houd me maar stil, want gewonde gevangenen; daar deden de Chinezen niet aan. Dan gaat de bajonet erin.”

De moeite waard

’s Ochtends besluiten drie collega’s alsnog te gaan kijken en vinden onder anderen De Buijzer terug, meer dood dan levend. In het veldhospitaal in Korea wordt hij geopereerd, vervolgens ondergaat hij in Tokio nog een aantal operaties. Enkele weken later gaat hij met een hospitaalschip terug naar Nederland. Uiteindelijk geneest hij van deze verwondingen. Maar hij vergeet die nacht nooit meer, weet Gommers.

Extra bitter: het bleek achteraf de laatste patrouille uit deze oorlog, vertelt hij. Een paar uur later werden de gevechten gestaakt en werd de wapenstilstand getekend. Tsja, antwoordt De Buijzer in de documentaire op de vraag: was het de moeite waard? “Wat moet ik daar op antwoorden. Ik dacht het wel, vooral voor die gesneuvelden. Want als het niet de moeite waard was, dan waren die jongens voor niets gesneuveld.”

In 2001 krijgt een zichtbaar aangedane De Buijzer uit handen van burgemeester Job Cohen uit Amsterdam een medaille voor zijn optreden in Korea.

Vrijwilligers vochten mee in Korea-oorlog

Na de Tweede Wereldoorlog wordt Korea opgedeeld in het communistische noorden en het kapitalistische zuiden. In 1950 valt het communistische Noord-Korea het Zuiden binnen, gesteund door zowel de Sovjet-Unie als de Chinezen. Een internationale vredesmacht van de Verenigde Naties onder leiding van de Amerikanen vecht terug, daaronder ook een Nederlands detachement van vrijwilligers. In totaal vechten tussen 1950 en 1953 circa 5000 Nederlandse soldaten in Korea. De bloedige oorlog kost aan naar schatting 2,5 miljoen Koreanen het leven, tienduizenden militairen sneuvelen eveneens.

Op de erebegraafplaats Tanggok in Busan, Zuid-Korea, liggen circa 3000 soldaten begraven, onder wie 117 Nederlanders die tijdens de Korea-oorlog overleden. Sinds 2015 kunnen ook veteranen hier bijgezet worden.

Lees ook:

Zuid-Korea maakt diepe buiging voor Nederlandse veteranen

Zestig jaar na de oorlog keren oud-strijders terug in Korea. ‘Nu zie ik dat de strijd geholpen heeft, dat is fijn.’

Veteranen vragen Rutte om lichamen uit Noord-Korea terug te halen

Een veteranenorganisatie wil dat premier Mark Rutte zijn best gaat doen om stoffelijke resten te laten vrijgeven van vijf in Noord-Korea vermiste of gesneuvelde Nederlandse militairen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden