update

Kopstuk OM geschorst na leugen over liefdesrelatie

Marc van Nimwegen en Marianne Bloos. Beeld ANP

Door de cultuur binnen het Openbaar Ministerie konden hoofdofficieren van justitie Marc van Nimwegen en Marianne Bloos jarenlang liegen over hun liefdesrelatie. Gebrek aan ‘ethisch leiderschap’ veroorzaakten de problemen binnen het OM. 

Van Nimwegen, voormalig topman van het OM en inmiddels hoofdofficier in Rotterdam, heeft de regels ook met voeten getreden door zijn zwager aan een leveringsopdracht voor software voor justitie te helpen. Dat concludeert de commissie-Fokkens, die de problemen bij het OM heeft onderzocht.  Van Nimwegen is per direct geschorst en het buitengewoon verlof van Bloos is verlengd.

De Rotterdamse hoofdofficier van justitie Marc van Nimwegen vecht zijn schorsing aan die het Openbaar Ministerie (OM) hem heeft opgelegd. Volgens zijn advocaat Robert Hein Broekhuijsen kloppen de beschuldigingen niet en deugt de bewijsvoering niet.

Broekhuijsen bevestigde donderdag berichtgeving van RTV Rijnmond. Van Nimwegen zou vanaf 2011 een relatie met collega-hoofdofficier Marianne Bloos hebben gehad, maar volgens zijn advocaat was dat niet het geval en heeft Van Nimwegen daar dus niet over gelogen. Pas in 2014 heeft hij de top van het OM gemeld dat hij gevoelens had voor zijn collega en in 2016 dat ze een relatie hadden.

Schorsing

Het OM schorste Van Nimwegen donderdag na de publicatie van een rapport van een onderzoekscommissie. Volgens de commissie kunnen en mogen deze zaken niet worden beschouwd als een incident. De commissie van drie vooraanstaande juristen deed tien maanden onderzoek. Ze onderzocht onder meer of de relatie van beide OM-medewerkers pas in 2014 begon, of al een stuk eerder. Dat laatste, concludeert de commissie. Dat antwoord is niet alleen cruciaal voor beide aanklagers, maar ook voor hun leidinggevenden en voor de cultuur binnen het Openbaar Ministerie. En, niet onbelangrijk, voor het imago van de organisatie die in het leven is geroepen om te onderzoeken of de burger de wet niet overtreedt. Die kan zelf geen beschadiging van de integriteit tolereren.

Om die redenen besloot het college van procureurs-generaal, de landelijke leiding van het OM, de onafhankelijke commissie aan het werk te zetten. Daarnaast stuurde het college stuurde Van Nimwegen (61) bij begin van het onderzoek in juni vorig jaar, met buitengewoon verlof. Het feit dat Van Nimwegen tussen 2008 en 2014 zelf lid was van deze OM-top, speelt een rol in de hele zaak. Hij had in die periode de portefeuille personeelsbeleid en dus ook in 2011, toen Marianne Bloos werd gepromoveerd tot hoofdofficier van het landelijk parket, de eenheid die fraude bestrijdt.

Formeel gaat het kabinet over de benoeming van hoofdofficieren, en dan vooral de minister van justitie. In de praktijk spelen de procureurs-generaal een grote rol bij de zoektocht naar geschikte mensen.

OM-topman Gerrit van der Burg moet het vertrouwen in zijn organisatie bewaren. Beeld ANP

Hotelkamers delen

Van Nimwegen en Ploos meldden hun relatie in 2016 bij het college. Van Nimwegen was daaruit in 2014 vertrokken om hoofdofficier in Rotterdam te worden. Vanaf dat moment was er geen sprake van een hiërarchische verhouding. Het huidige college, onder voorzitterschap van Gerrit van der Burg, oordeelde dan ook dat er geen reden was om in te grijpen. Maar vorig jaar kwamen er via NRC Handelsblad signalen dat de relatie al veel langer gaande was. Op conferenties zouden er hotelkamers zijn gedeeld door OM-personeel, waaronder wellicht ook door het besproken tweetal.

Later kwamen daar nog twee beschuldigingen bij: Van Nimwegen zou Bloos in 2012 hebben ‘meegenomen’ naar een conferentie in Thailand, terwijl de daar besproken onderwerpen niet in haar pakket zaten, en zijn familieleden zouden een opdracht van het OM hebben binnengehaald zonder aanbesteding.

Jan Watse Fokkens, gepensioneerd topman bij de Hoge Raad, onderzocht met twee hoogleraren de beschuldigingen. Ze concluderen een ‘ernstige integriteitsschending’ door beide hoofdofficieren. Die hebben hun relatie lang verzwegen en er zelfs over gelogen. Van  Nimwegen had zich bovendien niet moeten bemoeien met de zakelijke belangen van zijn familie.

Ook de reactie op alle mededelingen in deze affaire van de procureurs-generaal, de OM-top, is beoordeeld. Het vertrek in 2014 van Van Nimwegen uit datzelfde college naar Rotterdam bleek al te maken te hebben met geruchten over de liefdesrelatie. Voorzitter Van der Burg van het college nam eerder een klein voorschot op de kritiek door te laten weten dat hij de mededeling uit 2016 van beide hoofdofficieren dat ze een relatie hadden, breder had moeten delen. Nu ontstond de ongemakkelijke situatie dat in de zogeheten groepsraad, het overleg van alle hoofdofficieren, twee leden zaten die een relatie hadden waarvan de overige mensen aan tafel formeel niets wisten. 

Gebrek aan ethisch leiderschap binnen het OM heeft deze situatie in de hand gewerkt, concludeert Fokkens. Van der Burg heeft Van Nimwegen per direct geschorst en het buitengewoon verlof van Bloos verlengd. Voor hun functies worden nieuwe kandidaten gezocht.

Lees ook:

Grote schoonmaak zuidelijk OM

Vorig jaar moest de hoofdofficier van justitie in Zeeland/West-Brabant vertrekken omdat het klimaat in zijn organisatie ‘verziekt’ zou zijn.

Zorgen bij de president van de Hoge Raad

Kan iedereen zijn recht nog wel halen, met bezuinigingen op de sociale advocatuur? Niet alleen de advocaten, maar ook Maarten Feteris, president van de Hoge Raad, maakt zich zorgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden