Kopspijkersboek en dvd komen mooi op tijd

AMSTERDAM - Op het hoogtepunt van de kwestie over de persiflage op het koningshuis, presenteerde het tv-programma 'Kopspijkers' gisteravond in Amsterdam een boek en een dvd met hoogtepunten van het cabaret. Het boek werd in ontvangst genomen door Frank de Grave (cabaretier Owen Schumacher, samensteller van het boek). Ook aanwezig waren koningin Beatrix (Sanne Wallis de Vries) en minister van justitie Donner (Paul Groot), die ter plekke de pagina's die hem niet welgevallig waren uit het boek verwijderde.

Programmamaker Jack Spijkerman zei dat hij het koningshuis en de minister-president zeer dankbaar is voor de opmerkingen over het programma en dat eerder die dag op Huis Ten Bosch een groot bloemstuk namens Kopspijkers was bezorgd.

Koningin Beatrix wil terug naar de tijd waarin de democratie 'nog geen fuck' voorstelde. Een 'lijpe' Máxima leeft zich woest uit op een Beatrix-voodoo pop. En Willem-Alexander, ach, die struikelt in de jongste tv-persiflage uit de Gouden Koets en maakt zich zorgen over de liefde.

Is dit respectloos? De recente verontwaardiging vanuit politiek Den Haag zou bijna voor twijfel zorgen. BNN is verrast door de kritiek op de serie 'Egoland': ,,We hebben geen noemenswaardige reacties ontvangen. Een programma als 'Neuken doe je zo' zorgde onder de kijkers voor veel meer ophef.''

Niet iedereen windt zich kennelijk over hetzelfde op. Premier Balkenende en minister Donner openden de afgelopen week de aanval op satirische tv-programma's en toneelstukken over het koninklijk huis. 'Landgenoten, Beatrix spreekt' van toneelgroep Toetssteen en 'Egoland' van BNN werden met name genoemd.

Bang of geschrokken zijn ze niet, bij de jongerenomroep. Volgens Maarten van Dijk, televisie-directeur van BNN en een van de bedenkers, gaat de animatieserie van klei nergens over de schreef. ,,Wij hebben bij BNN wel ergere dingen gedaan. Bart de Graaff heeft eens op reportage een baksteen door de ruit van een bezinestation gegooid, om de politie in actie te zien. Dáár kan ik me commotie over voorstellen. Niet over deze verhaaltjes van vijf minuten. Wij zetten Willem-Alexander weliswaar als een schlemielige kroonprins neer, maar het is zo overduidelijk satire. Johan Cruijff dient in het paleis als lakei het eten op. Wat moet je dan nog uitleggen?''

Een heleboel, als het aan Balkenende ligt. Dus vooruit dan maar. 'Egoland', dat vorige week maandag startte, wil mensen met macht een spiegel voorhouden. ,,Hoe ga je om met die macht? Die vraag willen wij stellen, zonder oordeel.''

Het koningshuis blijkt wat dat betreft een onuitputtelijke inspiratiebron, zeker na de recente affaires. Het cabaret van 'Kopspijkers' behandelt inmiddels bijna wekelijks het wel en wee van de Oranjes. Ook afgelopen zaterdag, uiteraard. Koningin Beatrix (cabaretière Sanne Wallis de Vries) gaf toen aan dat er wat haar betreft veel meer over haar koninklijke familie te persifleren valt. ,,Er kan nog wel een schepje bovenop. Neem die zus van mij, die met paarden praat.''

Het Vara-programma trok weer 2,9 miljoen belangstellenden, verrassend genoeg niet meer dan de week daarvoor. Van Dijk hoopt dat de gratis publiciteit zijn 'Egoland' wél extra zieltjes oplevert. De eerste aflevering trok rond de miljoen kijkers.

De programmamakers zijn blij met de waarschuwende vinger van de minister-president. ,,Als het allemaal rimpelloos voorbij zou gaan, doen we ons werk niet goed'', stelt Wim van Klaveren, samensteller van 'Vara Laat'. In zijn virtuele café 'De Wereld' is Beatrix ook een graag geziene gast. ,,De eigenschappen die haar worden toegedicht, vergroten wij uit.'' Het staatshoofd is zo een wereldvreemde vrouw, die zich over veel verbaast.

Marjan Luif kruipt vandaag op de radio weer in de huid van Juliana. Haar prinses is nog volkomen helder, maar eigenwijs als ze is terzijde geschoven door haar familie. Luif: ,,Als een familie respect wil van het volk, moet ze dat respect natuurlijk wel verdienen.''

Was dat ooit anders? Balkenende is in ieder geval niet de eerste bewindsman die dat respect een handje probeert te helpen. In 1980 werden er kamervragen gesteld over de VPRO-show van Barend Servet. In de omstreden sketch zat een Juliana-lookalike wijdbeens spruitjes schoon te maken. Ook het lied 'Arme ouwe', geschreven door Guus Vleugel en gezongen door Gerard Cox, werd in 1966 te Den Haag behandeld: ,,Ik kan wel kotsen als ik Trix of Claus of Bernhard zie, en Juliaan is ook niet veel, dat geef ik dadelijk toe, ze is volstrekt verwerpelijk, maar ze lijkt zo op me moe.'' Het lied werd enige tijd verboden, vanwege de 'smakeloze' manier waarop de Majesteit werd bejegend.

Smaak. Het is de enige remming die BNN'er Maarten van Dijk voelt. ,,Met klei is alles mogelijk. We kunnen Willem-Alexander zelfs de Hitler-groet laten doen. Dat zou ook moeten mogen.'' BNN laat de arm van de kroonprins hangen. Dat is hun smaak. En over smaak valt niet te twisten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden