’Koppelverkoop pillenfabrikant verbieden’

Het moet de farmaceutische industrie worden verboden vrijwel gratis pillen te verstrekken aan ziekenhuizen en daar voorwaarden aan te verbinden.

Dat bepleit Ruud Coolen van Brakel, directeur van het Instituut voor verantwoord medicijngebruik DGV. In Duitsland is het bijna voor niets aanbieden van pillen al verboden.

Coolen van Brakel doelt op de ’koppelverkoop’ van AstraZeneca. Die biedt dure medicijnen aan voor 90 tot 99 procent korting. Het bedrijf stuurt ziekenhuisapothekers ongevraagd ’samenwerkingsovereenkomsten’ waarin de kortingen worden aangeboden op voorwaarde dat artsen de dure maagzuurremmers en cholesterolverlagers ’vrij kunnen voorschrijven’.

De hoge kortingen zijn voor de industrie lucratief omdat patiënten na hun ziekenhuisverblijf dezelfde pillen blijven slikken. AstraZeneca zegt dat de middelen goedkoop worden geleverd om patiënten die ze al slikken, in het ziekenhuis hun vertrouwde medicijn te kunnen geven.

Vorig jaar zijn in de Tweede Kamer door PvdA en SP kritische vragen gesteld over het bijna gratis leveren van pillen aan ziekenhuizen. Het gaat om medicijnen waarover een heftige concurrentiestrijd wordt geleverd tussen fabrikanten.

In veel richtlijnen van ziekenhuizen (het formularium) komen de middelen die AstraZeneca met hoge korting levert niet voor. Soms worden ze wel genoemd, maar als tweede keuze. Voor zowel de maagzuurremmer Nexium, als de cholesterolverlager Crestor zijn er goedkopere alternatieven beschikbaar, waarvan werkzaamheid en veiligheid ruimschoots zijn bewezen.

Onder meer het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU) kreeg ongevraagd een samenwerkingsovereenkomst van AstraZeneca toegestuurd. In dit ziekenhuis heeft Crestor geen plaats in het formularium en is Nexium tweede keuze. „Wij zijn niet blij met deze aanbiedingen”, zegt hoogleraar klinische farmacie en hoofd van de apotheek van het UMCU, Toine Egberts. „De fabrikant zegt in feite: wij hebben met jullie formularium niets te maken.” Het UMCU heeft AstraZeneca laten weten niet akkoord te gaan met de gestelde voorwaarde.

Ook Ruud van der Hoeven, ziekenhuisapotheker in Haarlem en voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuis Apothekers, kreeg een samenwerkingsovereenkomst aangeboden. „Die aanbiedingen zijn op zich legaal. Maar wij hebben de passage over het vrij kunnen voorschrijven van de pillen geschrapt, omdat we die niet acceptabel vinden.” In opdracht van minister Hoogervorst (volksgezondheid) doet DGV onderzoek naar de omvang van de kortingen aan ziekenhuisapotheken. „Deze handelwijze is niet strafbaar, wel laakbaar”, zegt Coolen van Brakel. „Farmaceutische bedrijven zijn geen liefdadigheidsinstellingen: de kortingen betalen zich dubbel en dwars terug.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden