Kopers overspoelen stadje

Het Zuid-Afrikaanse grensstadje Musina is hét distributiecentrum voor het ingestorte Zimbabwe. Vooral de drankenhandel doet goede zaken.

’Welcome to our world!’ De slagzin op het bord van de grote Spar-supermarkt lijkt nergens toepasselijker. De straatarme Zimbabwanen die vijftien kilometer terug bij Beitbridge de brug naar Zuid-Afrika zijn overgestoken, komen hier terecht in het walhalla: brood, maïsmeel, vlees, eieren – de meesten hebben het in geen tijden meer gezien. Wie geen geld heeft voor de Spar kan nog terecht bij de straathandelaren, zoals de vrouwen die rondlopen met dienbladen met hardgekookte eieren en een busje Aromat.

Voor Zimbabwanen met een Zuid-Afrikaanse werkvergunning is Musina ook de laatste stop op de weg terug naar hun familie. Gammele auto’s en onvoorstelbaar volgeladen aanhangers met meubels, fietsen, dekens en elektronica worden hier nog tot het laatste gaatje volgestouwd met kruidenierswaren. Meel, Sunlight zeep, zonnebloemolie, blikgroenten. En dan voltanken. Bij de Shell zitten handelaren met gebruikte plastic jerrycans, voor diegenen die extra brandstof mee willen nemen. Want benzine is in ’Zim’ bijna niet te krijgen of aangelengd met water en onbruikbaar.

Handige inwoners van Zimbabwe vullen de lokale schaarste op met een bloeiende handel in Zuid-Afrikaanse waren. Rogars Ndlofu, die bij de Kum Kasi drankenhandel een voorraad Black Label bier inslaat, komt uit Beitbridge, 15 kilometer verderop, net aan de andere kant van de grens. „Ik kom hier bijna dagelijks”, vertelt hij. „In onze winkels is maar heel weinig te krijgen en de vraag is hoog, vooral naar maïsmeel. Ik koop hier 12,5-kilozakken voor 50 rand en daar verkoop ik ze voor 70. Dan hou ik er maar een klein beetje aan over, want je moet ook het transport meerekenen”, zegt hij verontschuldigend. Maar gezien het luttele aantal kilometers is de transportvergoeding royaal.

De drankenhandels doen geweldige zaken met de Zimbabwanen. De omzet van de kleine Spar Tops drankwinkel is dit jaar opgelopen tot het duizelingwekkende bedrag van 300.000 rand (ruim 22.000 euro) per dag, vertelt de eigenaresse. „Toen we deze zaak in februari openden, begonnen we met 100.000 rand per maand. Gelukkig ging de kledingzaak naast ons failliet; die ruimte huren we er nu bij voor de opslag” aldus de blanke vrouw, die anoniem wil blijven. De Zimbabwanen laden de pallets met bier en cola haast sneller in dan de groothandel de Spar Tops kan bevoorraden.

Ook de Superspar maakt overuren. Manager Pieter Koekemoer: „De laatste anderhalf jaar zagen we onze omzet elke maand stijgen, maar sinds vier maanden is het helemaal geëscaleerd. Ten opzichte van vorig jaar zetten we nu zeker 40, 45 procent meer om.” Drie weken geleden heeft hij daarom de openingstijden met drie uur per dag verruimd en extra kassa’s geplaatst. Vakkenvullen gebeurt nu ’s nachts met een ploeg van twaalf man. Het is een gekkenhuis, aldus Koekemoer. „Laatst had ik een vracht maïszaad, ik dacht dat we dat nooit zouden verkopen. Was binnen drie dagen weg.”

Enerzijds is het goed voor de handel, anderzijds krijgt Koekemoer ook veel klachten. „Vaste klanten kunnen de auto niet meer kwijt. Sommigen rijden zelfs naar Louis Trichardt, 100 kilometer verderop, om daar boodschappen te doen.”

De infrastructuur van Musina kan de stroom Zimbabwanen eigenlijk niet meer aan, meent hij. „Onze straten worden kapot gereden. Eigenlijk zouden ze bij de grens het aantal mensen dat dagelijks wordt toegelaten moeten beperken.”

Maar hij heeft ook medelijden met de achterblijvers in Zimbabwe, die door de schaarste woekerprijzen betalen. „Dat is eigenlijk het trieste van alles. Dat ze de spullen die ze hier halen, aan de andere kant voor twee, drie keer de prijs doorverkopen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden