Koperdief aast ook op bliksemafleiders

Aluminium populairder dan koper voor leidingen

Koperdiefstal leidt tot onveilige situaties bij blikseminslag. Daarvoor waarschuwt de vakgroep bliksembeveiliging van brancheorganisatie van installateurs Uneto-VNI. Door de stijgende prijzen van koper zijn koperen biksemafleiders een aantrekkelijke buit voor dieven.

Bouwbedrijven en vastgoedeigenaren kiezen om die reden tegenwoordig liever voor aluminium. De traditionele koperen leidingen raken uit de gratie, merkt de branchevereniging.

In Nederland gelden amper wettelijke verplichtingen op het gebied van bliksembescherming. Toch is blikseminslag een belangrijke ellendeveroorzaker. Uneto-VNI is benaderd door Justitie om koperdiefstal te helpen voorkomen.

"Dergelijke diefstallen worden nu nog afgedaan in de categorie winkeldiefstal", zegt Rinus Rubrech, voorzitter van de vakgroep bliksembeveiliging. "Maar het onklaar maken van de bliksembeveiliging door dieven weegt toch veel zwaarder dan die pakweg 75 euro die met koper wordt 'verdiend'? Ze brengen mensen in gevaar."

Verzekeraar Nationale Nederlanden becijferde onlangs dat blikseminslagen jaarlijks 35 miljoen euro schade veroorzaken. En de omvang van die schade groeit. Elektronica gaat vaak stuk na blikseminslag. Steeds meer voorzieningen hangen juist af van goed werkende computersystemen. Uneto-VNI vindt het wonderlijk dat veel architecten en ontwikkelaars pas op een laat moment aan bliksemveiligheid denken, waardoor niet altijd de beste oplossing mogelijk is.

Bliksembeveiligingsbedrijf CBB in Giessenburg meldt dat inmiddels 60 procent van zijn verkochte bliksemafleiders van aluminium zijn. De consument verandert momenteel van voorkeur vanwege de koperdiefstallen, stelt Uneto-VNI. Koperen bliksembeveiliging was tot voor kort veruit favoriet, vanwege de duurzaamheid en toepasbaarheid van dit metaal. Maar aluminium is minder diefstalgevoelig en, mits goed gemonteerd, even effectief.

De toenemende vraag naar aluminium leidingen speelt vooral in Nederland. Per land verschilt de bliksembeveiligingstraditie, zegt Rubrech. Nederland kiest van oudsher koper, Duitsland bijvoorbeeld ijzer. De verwerking is ook per land verschillend: hoog op de daken, in gevelstrips of, zoals in Nederland, zo veel mogelijk uit het zicht. Aluminium bliksembeveiliging vraagt door zijn metaaleigenschappen wat meer bewerking dan koper. Het prijsverschil tussen beide installaties is kleiner dan tussen de ruwe metaalprijzen.

Nederland telt zo'n dertig bliksembeveiligingsbedrijven. Ruim de helft is aangesloten bij Uneto-VNI. De branchevereniging werkte mee aan een internationale norm voor bliksembeveiliging en vindt dat die door Nederlandse bouwers, architecten en vastgoedeigenaren moet worden overgenomen.

Een risico-inventarisatie vooraf zorgt volgens de vakgroep voor effectievere bliksemafleiders. Ze kunnen dan vaak ook mooier en diefstalbestendiger worden gemonteerd. Het is mogelijk om bliksemafleiders van koper of gecoat aluminium veilig binnenin muren of fundamenten te verwerken.

Het jaar van 'Koperslag'
Per 1 januari 2013 geldt een legitimatieplicht bij de contante verkoop van metalen. Zo wil het Rijk heling van metalen in Nederland tegengaan. Diefstal van kostbare metalen als bronzen kunstwerken en koperen elektriciteitsleidingen zijn schering en inslag. Koperdiefstal langs spoorlijnen leidt tot vertragingen. Diefstal bij elektriciteitsmasten en -voorzieningen kan leiden tot gevaarlijke situaties. Justitie besteedt sinds een jaar extra aandacht een koperdiefstallen.

Politie en Justitie werken met de nationale elektriciteitsnetbeheerder Tennet en spoorbeheerder ProRail aan acties tegen koperdiefstal. Ook de metaalrecyclingfederatie MRF doet daaraan mee. Ze werken onder de noemer 'Koperslag'. Het Korps Landelijke Politie Diensten (KLPD) bracht een half jaar geleden alle 1780 verdachten van koperdiefstal en hun netwerk in kaart.

De pakkans van koperdieven aan het spoor is klein, blijkt uit antwoorden van minister Opstelten van Veiligheid en Justitie op Kamervragen van Kamerlid Arie Slob (ChristenUnie). In 2011 was de pakkans ruim 4 procent met 23 aanhoudingen op 516 door Prorail gemelde diefstallen. In het eerste kwartaal van dit jaar werden tien verdachten gepakt op 115 diefstallen, een pakkans van ruim 8 procent.

De KLPD zet onder meer helikopters in bij de opsporing van koperdieven. In mei konden zo in Arnhem twee Roemenen worden aangehouden. Deze verdachten hadden afgeknipte stukken koperen bliksemafleiders bij zich.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden