Koos Breukel 'De perfectie gaat vervelen, doe mij maar een rafelrandje'

"Fascinerend: je herkent soms dingen in een droom die je was vergeten, iets wat dus toch ergens op je harde schijf zit. Zo zag ik een overleden vriend terug in mijn droom. Hij was niks veranderd. Op zijn kin had hij een klein litteken, dat wist ik niet meer maar toen ik wakker werd dacht ik: verdomme, dat had hij echt.

Het gebeurt vaker dat ik over overleden vrienden droom. Ik vind dat wel mooi: je kunt weer een gesprek voeren, iemand komt weer tot leven. Zoals een bevriende fotograaf na zijn dood als een duveltje uit een doosje tevoorschijn kwam toen ik in zijn Rolleicord onontwikkelde zelfportretten vond. Een vergelijkbare sensatie had ik toen ik in het Prentenkabinet in Leiden de oude camera van Breitner opende en er een belicht glasnegatief uit viel dat al die jaren onopgemerkt was gebleven.

Ik heb met Breitners apparaat mogen werken. Laatst droomde ik dat ik daarmee de kimono's wilde fotograferen waarin hij Geesje Kwak heeft geschilderd, maar ik kreeg geen staatssteun. Dat had te maken met een rel: in het Rijksmuseum zag ik dat mijn staatsieportret van de koning was nageschilderd, toen ik merkte dat niet mijn naam maar die van de kunstenares eronder stond riep ik: dit is gesubsidieerd plagiaat! Daarop werd het nageschilderde doek snel vervangen door foto's van clowns. Ernaast hingen onderjurken van Marlies Dekkers, Marten en Oopjen en twee, niet originele, kimono's van Breitner.

Breitners camera bracht mij op het idee andere originele camera's op te sporen en fotografen van nu te vragen er foto's mee te maken. Een selectie daarvan is, samen met de camera's en werk van mensen als Paul Citroen, Koen Wessing en Ed van der Elsken, nu te zien op de tentoonstelling 'PS Camera' in Hilversum. Het project is niet alleen een mooie dwarsdoorsnede van de Nederlandse fotogeschiedenis maar ook een hommage aan fotografen van destijds en hun analoge manier van werken.

Dat moeilijke ambacht verdwijnt razendsnel, maar ikzelf gebruik het weer steeds meer. De perfectie van digitale techniek gaat op den duur vervelen. Ik hou van foto's met een korrel en een rafelrandje, ze zijn tijdloos.

Met mijn oude Hasselblad heb ik collega's geportretteerd voor het project. Bij portretten ben je altijd afhankelijk van toeval: wat gebeurt er met een persoon als hij poseert? Dat valt niet te regisseren, net zomin als de blik in iemands ogen. Een mens is ook een veel te complex wezen om in één beeld te kunnen vangen. Ik vind het intrigerend als je je als kijker afvraagt wat er met die persoon is. Een portret is voor mij goed als het een mysterie blijft, zo'n foto heeft ook de langste houdbaarheid."

Portretfotograaf Koos Breukel (53) bedacht met Rose Ieneke van Kalsbeek 'PS Camera' in Museum Hilversum ( t/m 11/12), www.museumhilversum.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden