Koolmees rekent niet op een sociaal akkoord

Wouter Koolmees, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, komt aan op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad. ANP REMKO DE WAALBeeld ANP

De minister van sociale zaken wil wel samenwerken met vakbonden en oppositie. Maar wat hij te bieden heeft, is nog ongewis.

"Ik wil niet dat de patstelling in de polder de vooruitgang van de arbeidsmarkt en ons pensioenstelsel verlamt", zei minister Wouter Koolmees van sociale zaken en werkgelegenheid gisteren in de Tweede Kamer. Daar werd gesproken over de veranderingen die het kabinet de komende jaren wil doorvoeren bij de regels voor onder meer het ontslaan van werknemers, tijdelijke contracten en pensioenen.

De minister zei dat zijn inspanningen erop gericht zijn om een zo breed mogelijk draagvlak voor veranderingen te krijgen. En dat wil hij het liefst met werkgevers en werknemers.

Weinig vertrouwen

Werkgeversorganisatie VNO-NCW ziet dat wel zitten. Maar de vakbonden FNV en CNV hebben te weinig vertrouwen in het centrum-rechtse kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Die bekritiseren onder meer zijn plannen voor versoepeling van het ontslagrecht en de verlenging van de proeftijd voor vaste arbeidscontracten.

Over hoe Koolmees de vakbonden toch over de streep wil trekken om een einde te maken aan de verlamming werd gisteren niet duidelijk. De minister zei dat de turbo erop moet, maar hij wil ook zorgvuldig zijn 'om geen brokken te maken'. In de politiek is de 'uitgestoken hand' populair als metafoor voor samenwerking. Maar Koolmees zei: "Als je elkaar de hand wil schudden, moet je wel allebei je hand uitsteken".

In de Tweede Kamer gaat het debat, volgens traditie, tussen rechts en links. De VVD steunt de werkgevers, de SP en PvdA komen op voor de vakbonden. "Ondernemers zijn er niet op uit om werknemers in onzekerheid te laten en uit te knijpen", verklaarde liberaal Dennis Wiersma.

De SP keert zich tegen versoepeling van het ontslagrecht. "Hoe denkt de minister dat de vakbeweging toch een akkoord gaat sluiten met deze ellende?", zei SP-Kamerlid Bart van Kent.

Strengere regels voor payrollbedrijven

Koolmees vaart voorlopig op zijn eigen kompas. Pogingen van de oppositie om de koers bij te stellen hadden gisteren nog geen succes. Het kabinet bepleit strengere regels voor payrollbedrijven en wil dat voor tijdelijke contracten meer WW-premie betaald gaat worden en voor vaste contracten minder (flex wordt duurder, vast goedkoper). SP, GroenLinks en PvdA hebben over deze onderwerpen eigen plannen en hopen dat het kabinet wil samenwerken.

Koolmees wil wel praten, maar dan moet de linkse oppositie andere maatregelen van kabinet, zoals versoepeling van het ontslagrecht aanvaarden. "Het regeerakkoord is een evenwichtig pakket. Daar kun je geen onderdelen uithalen."

De afgelopen vijf jaar was er sprake van een hecht pact tussen het kabinet en de sociale partners. Deze situatie was uitzonderlijk. Eerdere kabinetten hadden vaak een moeizame relatie met de polder. Dan ging het bijvoorbeeld over de salarissen van ambtenaren, bezuinigingen, het prepensioen of de hervorming van de WAO.

Ministers als Wil Albeda, Aart Jan de Geus en Henk Kamp kwamen in aanvaring met de vakbeweging. De Geus, zelf ex-CNV'er zei daar eens over: "Overheid, werkgevers en werknemers hebben elkaar hard nodig. We zijn afhankelijker van elkaar dan ooit. Ik zou ze willen oproepen onze samenwerking niet met argwaan te beginnen."

Koolmees rekent nu niet op een breed sociaal akkoord met werkgevers en werknemers. Hij hoopt over diverse onderwerpen afzonderlijk te overleggen. Voor het maken van regels voor pensioenen heeft hij meer medewerking nodig dan voor bijvoorbeeld regelingen voor zzp'ers. Pensioen is een arbeidsvoorwaarde waarvoor werkgevers en werknemers premie betalen en dus hebben zij een vinger in de pap.

De vraag is of de FNV en CNV bereid zijn met Koolmees tot een akkoord te komen over pensioenen als hij op andere terreinen regels wil doorvoeren waar de vakbeweging fel tegen is.

Lees ook: Vakbonden sceptisch over plannen arbeidsmarkt minister Koolmees

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden