Opinie

Kooi bevrijdt zich van haar tralies

Een verhaallijn is voor het bewegingstheater van Dogtroep niet van belang. En toch zit er altijd een ragfijn verhaaltje in hun voorstellingen: de individuele en behendige mens, die het tegen de mens als massieve groep en tegen 'een door technologie gecontroleerde wereld' opneemt. Het Dogtroep-individu raakt slaags, overwint angst, zoekt passie, en belandt in oorden van weemoed & verlangen.

Strikt genomen volgen de Dogtroep-scenario's dus de klassieke wetten vanaf Homerus, Shakespeare, Tsjechov tot Pinter aan toe. Maar dan scheiden zich de wegen. De gesproken taal blijft onderschikt; beweging en tuimeling van het menselijk lichaam vormen het stramien van de Dogtroep-ensceneringen, zonder dat die uitgesproken circusacrobatisch of gekunsteld straattheater worden. Daarnaast speelt de locatie steevast een hoofdrol. Met 'Atom Tattoo' streek de Dogtroep neer in de bijna voltooide Passagiers Terminal aan het Amsterdamse IJ. Een transparant potvisbroertje van het NewMetropolis, dat binnengaats naast het Scheepvaartmuseum ligt.

Als waren ze passagiers van een juist binnengelopen oceaanstomer worden de toeschouwers naar hun tribuneplek gebracht. Geüniformeerd zeehavenpersoneel gebaart zoals stewardessen in de lucht de werking van een zwemvest uitleggen. Geen theatrale maar functioneel-echte roltrappen verdwijnen in de vloer, uit een sluis in het achtertoneel verschijnen de zojuist aangekomen passagiers en stuiten op een onverstoorbare douane. Een monstrueus invalidetractortje fungeert als douanekantoortje, hoewel de douanebeambte allerminst slecht ter been blijkt. Net als op Schiphol viert willekeur hoogtij: wie wordt aangehouden en gefouilleerd, wie mag doorlopen? De vioolman is de klos; zonder opgaaf van reden wordt zijn vioolkist afgepakt. Vluchten kan in deze boze, overgecontroleerde wereld niet meer, want wie - met behulp van meewandelende coniferen - aan de douane ontsnapt door de roltrap op te schieten, wordt door een omhoog komend deurportaal tegengehouden en door een tweede deurpost opgeslokt en ingekist.

Volgen die typerende Dogtroep-manoeuvres, takelingen, beklim- en bespringingen, vrouw-uit-blok-ijs-ontsnappingen, tot het verfijnde slotbeeld van Joseph Beuys-wasachtige figuren, die als een anonieme massa uit de roltrap worden getrokken. Beter niet meer Dogtroep-trucjes verklapt, hoewel de man die in de nok met stalen lijsten kwartieren lang een brandweertrap construeert om naar een nog hogere kooi te klimmen, mij het intrigerendst bijbleef. De kooi bevrijdt zichzelf trouwens even ingenieus als esthetisch als filosofisch van haar eigen tralies.

Juist in een vrijwel tekstloos stuk luisteren de aanwezige woorden nauw, en gaat het opvallend vaak uitgeroepen 'Heeeeh!' wrevelen. Muziek en belichting volgen 'Atom Tattoo' op de voet en maken veel goed, zorgen zelfs voor broodnodige versnelling.

En toch, tijdens zo'n aanhoudende opeenstapeling van kunstjes dwalen de ogen ongedurig naar de glazen zijwand, waarachter de treinen van en naar CS passeren. Thalys, dubbeldekker, koploper, sprinter, boemelaar of goederentrein - allemaal in hun eigen onverdroten tempo.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden