Koninklijk tuinieren

Niet alleen op Het Loo in Apeldoorn, ook in Engeland hebben koning-stadhouder Willem de Derde en zijn vrouw Mary zich uitgeleefd in het aanleggen van indrukwekkende tuinen.

Achteraf moet worden vastgesteld dat het in feite deze passie was die hen bond. Op het Britse Hampton Court is van de oorspronkelijke tuinaanleg weing meer terug te vinden. Dit in tegenstelling tot Het Loo, waar in het begin van de jaren '80 de baroktuin in oude luister werd hersteld.

De leden van het Britse koningshuis zijn, met uitzondering van de grootvader van de huidige koningin Elizabeth, allen in de weer geweest met tuinen. Een belangrijk deel van hun creaties, die onderling totaal verschillen, staat een groot deel van het jaar open voor publiek - sinds kort zelfs de tuinpoort van Buckingham Palace.

Hoe bezienswaardig die tuinen (in feite parken) zijn, wordt duidelijk uit de tv-serie die Teleac/NOT er deze zomermaanden aan wijdt (zondagavond om tien over zes op Ned. 2).

Het waren vooral de vrouwelijke leden van de koninklijke familie die zich in de 18de eeuw uitleefden in de aanleg van romantische tuinen met bosschages, watervallen, tempels en ornamenten. Bomen en struiken als rododendrons, sparren, eiken en berken, voordien onbekend in Engeland, werden vanaf het vasteland aangevoerd om die tuinen in te richten. Mary, de vrouw van de koning-stadhouder, leverde ook haar aandeel aan de import van onbekend materiaal. Haar zeldzame collectie planten werd een statussymbool.

Mary's botanist Leonard Plunkenet legde de koninklijke plantenverzameling vast in drie forse boeken. Daarin zijn 2740 afbeeldingen van planten te bewonderen. Na de dood van de koning-stadhouder in 1702 ontmantelde zijn schoonzuster en opvolgster Anna de schepping van haar zwager en zuster. De tuinbeelden werden verwijderd en de fonteinen afgebroken. De restanten verdwenen onder een grasmat. Die rigoureuze verandering werd gevoed door de afkeer die Anna voor haar zwager koesterde. Haar zuster Mary was al in 1694 aan de waterpokken bezweken.

In de aflevering van 27 juli wordt het zomerpaleis van George de Vierde in Brighton belicht. Deze George was een dandy en zijn tuin getuigt daarvan. Van recentere datum zijn de tuinen bij Osborne House op het eiland Wight en bij het Schotse kasteel Balmoral, waarin koningin Victoria en haar echtgenoot Albert hun ideeën over tuinaanleg verwezenlijkten (te zien op 17 augustus).

Op 24 augustus volgen Sandringham en Windsor, nog steeds geliefde residenties van de Britse koninklijke familie. Koningin Alexandra, getrouwd met Edward de Zevende, maakte van Sandringham in Norfolk een lusthof met rotsen en watervallen. Te midden van dat alles kweekte zij 1300 rozensoorten. Zondag 31 augustus wandelen we met de samensteller van de serie Sir Roy Strong door het park bij Buckingham Palace en is kroonprins Charles gids in het jongste koninklijke tuinenproject, zijn buitenplaats Highgrove.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden