Koningshuis kost 110 miljoen

(Trouw)

Nederland geeft jaarlijks 110 miljoen euro uit aan het koningshuis. Oud-minister van financiën, Gerrit Zalm, heeft de kosten precies op een rijtje gezet.

Lang was het onduidelijk: hoeveel kost het Nederlandse koningshuis de belastingbetaler eigenlijk? Dat was niet helder doordat allerlei uitgaven versnipperd voorkwamen op de begrotingen van verschillende departementen. Zo nu en dan druppelde er iets naar buiten dat tot politieke opwinding leidde, bijvoorbeeld de honderdduizend euro aan onderhoudskosten van Hare Majesteits jacht de Groene Draeck, die op de begroting van defensie drukken. Hoeveel lijken zouden er nog meer in de kast zitten?

De Tweede Kamer wilde duidelijkheid. De koningin zelf trouwens ook. In juni vorig jaar beloofde premier Balkenende de Kamer daarom helderheid te verschaffen. Hij gaf een ambtelijke stuurgroep onder leiding van oud-minister Zalm van financiën de opdracht een nieuwe opzet te maken voor ’begrotingshoofdstuk nummer 1 van de Rijksbegroting’, meer bekend als ’Huis der Koningin’. Zalm presenteerde zijn rapport gisteren in de Den Haag als een ’vrij ambachtelijk werkstukje’, op zichzelf niet spannend, maar wel omgeven met politieke gevoeligheden.

Uitgangspunt van Zalm is om de uitgaven voortvloeiend uit het koningschap onder te brengen onder hoofdstuk I van de rijksbegroting en wel met de nieuwe titel ’De Koning’, omdat dat de lading beter dekt dan het beperktere ’Huis der Koningin’. Het gaat hier over de privé-inkomens (inclusief bepaalde onkosten) van de koningin, prins Willem-Alexander en prinses Máxima, de drie leden van de koninklijke familie die een staatsinkomen genieten. In totaal gaat het om bijna zeven miljoen euro.

De tweede kostenpost betreft de uitgaven die rechtstreeks voortvloeien uit het functioneren van Beatrix als staatshoofd, maar die nu nog drukken op de begrotingen van diverse departementen. Deze kosten worden overgeheveld naar hoofdstuk I. Hieronder vallen de personeelsuitgaven van de Dienst Koninklijk Huis (283 personeelsleden, 17 miljoen euro), de materiële kosten van deze dienst (zoal auto’s, trein, paarden en rijtuigen, 8 miljoen euro) en de vliegkosten (1,5 miljoen euro). Hier is ook de Groene Draeck terug te vinden: 99 duizend euro. Totaal van dit onderdeel: ruim 26 miljoen euro.

En dan zijn er nog posten die voorkomen op de begroting van andere departementen, maar die worden doorberekend aan het Koninklijk Huis: de kosten van voorlichting, het Militaire Huis van de koningin en het Kabinet der Koningin. Totaal: ruim 5 miljoen euro.

Al met al stijgt het eerste begrotingshoofdstuk zo van 7 naar 39 miljoen euro. Een nog veel groter bedrag, 71 miljoen euro – gemoeid met de kosten van beveiliging, onderhoud paleizen en staatsbezoeken – blijft hier buiten. Die komen voor rekening van diverse departementen. Andere staatsinstellingen draaien ook niet op voor hun eigen beveiliging, dus waarom het koningshuis wel, redeneert Zalm. En ook andere overheidsdiensten die een monument bewonen, betalen niets voor het onderhoud. En de kosten van staatsbezoeken zijn op aandringen van het parlement terug te vinden op de begroting van Buitenlandse Zaken.

En zo komt het totale kostenplaatje neer op 110 miljoen euro. Veel? Zalm wilde zich er niet over uitspreken. Overigens: begrotingsoverschrijdingen moeten op dezelfde begroting worden gecompenseerd. Dat beginsel geldt ook voor het koningshuis. En zo blijft Zalm wel Zalm.

De beveiligingskosten van de koningin vallen niet rechtstreeks onder de begroting van het Koninklijk Huis. ( FOTO LEX VAN LIESHOUT, ANP)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden