Koningin van het subtielste acteerwerk

Wat een onwaarschijnlijke elegantie. Cate Blanchett zit achter de tafel van de persconferentie van 'Carol' op het filmfestival van Cannes. De film is geregisseerd door Todd Haynes, onthaald als een van de beste films op het festival, met veel lof voor Blanchett's titelrol. Niet de moeilijkste film om publiekelijk te verdedigen. Maar toch: als iemand dan weer begint over dat interview in Variety waarin ze werd gevraagd of ze relaties met vrouwen heeft gehad, en Blanchett dan de volledige internationale filmpers moet uitleggen dat ze had geantwoord: "Ja, vele, tenzij u seksuele relaties bedoelt, want dan is het antwoord nee" - en dat 'dat laatste deel dus blijkbaar niet in het blad is gekomen', dan doet ze dat zo superieur, zo verschrikkelijk achteloos. Met een schouderophalen en een glimlach, zonder enige merkbare irritatie - ook al weet ze dat ook dit antwoord weer de headlines gaat zijn van ontelbare bladen en blogs die dolblij zijn de woorden 'Blanchett' en 'lesbisch' te kunnen combineren. Het is ongenaakbaar. Soeverein.

En zo brak Cate Blanchett in 1998 ook door: als soeverein. Elizabeth I in 'Elizabeth' van Shekhar Kapur. Blanchett (1969) bleek films te kunnen dragen: drie van haar belangrijkste rollen zijn titelrollen. 'Elizabeth', 'Carol' en twee jaar geleden 'Blue Jasmine' van Woody Allen - een onvermijdelijke Oscar.

Iedereen die deze films heeft gezien, begrijpt waarom ze is gecast als Carol. De film past haar als de leren handschoenen die Carol in het begin achterlaat, zodat de zwijmelende Rooney Mara (1985) een excuus heeft om contact op te nemen.

'Carol' plaatst Blanchett op een voetstuk. Camera, belichting, montage, muziek, kleding: alles is even zorgvuldig en verfijnd. Blanchett bezit het soort ouderwetse, statueske elegantie dat leek te zijn verdwenen met de zwart-wit-filmsterren van weleer. Zij kan dat nog. Zij kan Katharine Hepburn spelen, zoals ze deed in 'The Aviator' (2004) van Martin Scorsese, haar eerste Oscar.

Maar in 'Carol' is die elegantie ook benauwend. Jaren vijftig. Als lesbienne moet Carol de schijn ophouden. Er komen barstjes, natuurlijk, in haar houding. Haar onverstoorbaarheid wankelt, als Carol om liefde vraagt, als ze haar kind wil zien, als de wereld haar dwingt tot onmogelijke keuzes.

Blanchett speelde ook Galadriel - eveneens een koningin, maar dan van elfen - in Peter Jacksons mega-dubbeltrilogie 'The Lord of the Rings' en 'The Hobbit'. Jackson is niet van het subtiele: elegantie betekent bij hem schrijden in witte gewaden en 'een barstje' betekent bij Jackson, in Blanchett's bekendste LOTR-scène, een van de meest over-the-top met special effects overladen uitbarstingen van woedende waanzin in de filmgeschiedenis.

Kijk die scène (een van de eerste YouTube-treffers op 'Cate Blanchett'), en dan 'Blue Jasmine', waarin Blanchett een aan lager wal geraakte nouveau riche speelt die zich wanhopig vastklampt aan haar dure tassen en eersteklas vliegtickets, en dan 'Carol', en zie haar steeds subtieler acteren, totdat alleen nog maar een ooglid trilt, een lip aarzelt. En zie hoe Blanchett daarmee juist steeds meer laat zien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden