Koningin in de schaduw van ministers

door Cees van der Laan en Lex Oomkes

Na drie jaren van sombere begrotingspreken konden premier Balkenende en minister van financiën Zalm gisteren live op televisie voluit de zegeningen van het kabinetsbeleid uitventen.

Ze deden dat met zoveel passie dat ze koningin Beatrix bij de opening van het parlementaire jaar in de schaduw stelden. Waar zij een van de kortste troonredes hield in de parlementaire geschiedenis, hadden Balkenende en Zalm meer tijd nodig. Ze leken in de verte op gekooide tijgers die na lange tijd weer de vrijheid roken. Het kabinet had publicitaire tegenwind, stond in de peilingen fors in de min, maar aan het eind was er dan toch gerechtigheid: de begroting is op orde, de economische groeicijfers zijn geweldig en Nederland is klaar voor de toekomst.

Dit ontlokte Femke Halsema (GroenLinks) de wat bittere reactie dat dit kabinet de afgelopen jaren bewust de zaken in een negatiever daglicht had gesteld om dit jaar, vlak voor de verkiezingen, met een feestbegroting te kunnen komen.

Maar de onemanshows van beide heren hadden vooral met iets anders te maken. Door het afschaffen van de embargoregeling op de begrotingsstukken, waardoor in vroeger tijden de vrijdag voor prinsjesdag de stukken op vertrouwensbasis werden verspreid, had niemand op de dag zelf inzicht in de cijfers. De media niet, en de fracties en belangenorganisaties evenmin.

De Rijksvoorlichtingsdienst kon dus rond Balkenende en Zalm een mooi feestje bouwen. Weliswaar niet in de Ridderzaal, maar wel in een belendend zaaltje, tegen een achtergrond van werkende mensen.

De oppositie had het nakijken. Want zij hadden geen tijd om Balkenende en Zalm inhoudelijk van repliek te dienen. Oppositieleider Bos kon dan ook niets anders doen dan erkennen dat het geweldig goed gaat met de Nederlandse economie. Aan de andere kant was het voor de oppositie ook een mooi excuus om nog even niet te reageren. Met zo’n jubelend verhaal van het kabinet, gestaafd door cijfers, komt elk tegengeluid nogal zuur over.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden