Koningin des vredes?

De omgeving van de Keulse Dom is van een bijna perfekte schoonheid geworden nu alles klaar is. Alleen de geimproviseerde prikbordachtige stellage voor de kathedraal bezit de rommeligheid die aan idealistische akties eigen is. In alle talen hangen er protestteksten en -tekeningen tegen de oorlog. Bosnie. Hirosjima.

Ook een paar knipsels over het platgooien van Keulen vijftig jaar geleden en de organisator daarvan, ene Harris uit Rhodesie, voor wie onlangs een standbeeld in Londen door de koninginmoeder onthuld werd. Een Engelse brief van de huidige Keulse burgemeester, gepubliceerd in de Financial Times, protesteert: je maakt toch ook geen standbeeld voor Einstein omdat hij aan de atoombom werkte of voor de piloot die de bom op Hirosjima wierp.

Een knipseltje uit Express vertelt hoe die Harris eens in Londen werd aangehouden voor een snelheids-

overtreding. "Je had wel iemand kunnen doodrijden" , zei de agent. "Man, zeur niet" , snauwde de generaal, "elke nacht dood ik duizend mensen" .

Tussen veel Golfoorlog en Joegoslavie zo toch ook die mei-nacht in 1942 toen het eindelijk mooi genoeg weer was om 1000 bommenwerpers tegelijk hun vracht op de binnenstad te laten gooien. De terreurbombardementen. Waarmee de Duitsers begonnen waren op Warschau. Zo'n tekst was er ook te lezen.

Een oud vrouwtje dat langskwam, werd kwaad: "Mann soll endlich mall vergessen!" Haar man troonde haar mee. Een jongere vrouw keek met een gezicht van: ze is niet wijzer. Maar wie weet wat ze nu eindelijk eens wilde vergeten.

De na 50 jaar klaargekomen pleinen rond de Dom en de rivieroever geven er alle kans toe. Het is werkelijk heel goed gedaan. Tot en met de namen van de door trappen verbonden vlakken. Heinrich Bollplatz aan de Rijnkant, Roncalliplatz langs de Dom. Namen van hoop en vrede, kritische namen tegelijk.

Ik kijk om me heen. Wanneer je als stad rijkdom te besteden hebt, kun je dat inderdaad maar het beste aan openbare ruimtes doen. De bestrating zelf is een kunstwerk. En daarin weer kunstwerkjes. Zoals het fonteintje op straathoogte voor de bank waar ik neerstrijk. Een zuiver ronde, meters brede, maar heel ondiepe kom of deuk. Daarin een bescheiden richel die spiraalsgewijze in drie steeds kleinere cirkels afdaalt, vanaf het waterdruipend steenblokje aan de rand tot het putgaatje middenin. Een zacht stromende spiraal, als het ware gemaakt om duiven en mussen daar te laten drinken - die dat dan ook doen - en om kleine kinderen op dat blokje te willen laten staan - wat een driejarig blond meisje dan ook net gelukt is -. De moeder, jong, net zo blond, een beetje verstrooid en droevig, kijkt weg een straat in, zakt niet naast het kind door haar knieen om samen die duiven te observeren. Maar ze blijft wel geduldig wachten. Ja, als ze samen weggaan en het meisje wil nog eens gaan kijken, voegt ze er zelfs nog een wachttijd aan toe, houdt nu het handje even vast.

Maar wanneer ze dan opnieuw vertrokken zijn en na een paar meter wil het kind voor de derde daar gaan staan, zet de moeder door. Niet met plezier, aarzelend bijna, maar toch. Met een woedend meisje achter haar aan loopt ze de Hohe Strasze in. Schreeuwend en stampend trekt het aan haar jas. Nee, de duiven hebben het geen zachtmoedigheid geleerd.

Einde idylle. Want het was even zo mooi geweest. Ja, zou de moeder een moment van de bewegingskunstenaar die daarginds zijn act van strakheid uitvoert, iets aan onbeweeglijkheid geleend hebben, en was er wat goud op haar jas gespoten, dan had zij kunnen doorgaan voor zo'n slanke madonna - met kind zoals die hier kerken en straathoeken van een glimlach voorzien.

Maar dit keer ontneemt de werkelijkheid ons de kans om een vredeskoningin op het plaveisel waar te nemen. Temeer daar met name het kindje uit de rol valt. Want bij het boze schreeuwen heb ik, wie weet hoe zeer ten onrechte partij voor de moeder gekozen. En het Kindeke hoort toch de heiligste van de twee te zijn.

Zo vallen we hier allemaal dus weer onder dat "bid voor ons, zondaars" waar het 'Weesgegroet' zo goed reformatorisch mee eindigt.

Enkel de drinkende duiven daar voor me blijven netjes in hun vredesrol, tenminste zolang ik daar zit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden