Koning, waarom zwijgt u over God?

Beeld anp

Het koningschap van Willem-Alexander is niet 'Godloos'. Maar, zo stelde preses Karin van den Broeke van de Protestantse Kerk in Nederland dinsdag in een interview, het zou mooi zijn als zijn geloof vaker zou doorklinken. Moet de koning meer getuigen? De argumenten pro en contra.

Majesteit, u kunt God niet verzwijgen
Willem Alexander is koning namens ons allemaal, maar dat betekent niet dat hij zijn eigen identiteit hoeft uit te vlakken. Karin van den Broeke heeft gelijk: de vorst zou er goed aan doen om te getuigen van zijn drijfveren. Persoonlijk geloof mag daarin doorklinken.

Dat hij een overtuigd christen is, daar twijfelen we niet aan. Neem het feit dat hij, dominee Carel ter Linden en een aantal vrienden al 29 jaar maandelijks samenkomen om te praten over geloof. Van Ter Linden weten we dat hij tijdens die avonden geïnteresseerd deelneemt. Dat hij pas belijdenis deed toen hij 30 jaar oud was, bewijst dat zijn keuze om volwaardig lid te zijn van de Protestantse Kerk in Nederland niet onbezonnen of impulsief was.

In een interview met Paul Witteman zei Willem-Alexander destijds dat het geloof 'iets is dat je leidt in het leven'. "Ik ben niet zo kerkelijk", gaf hij toe. "Maar wel overtuigd gelovig." Kleur bekennen betekent niet dat u het christendom op een voetstuk plaatst. Hij vertegenwoordigt een land met stevige christelijke wortels - daar mag hij als vorst van getuigen.

Dat Nederland nu een multicultureel land is, doet daar niets aan af. Respect voor diversiteit gaat prima samen met zuinig zijn op de eigen historie. In zijn eigen woorden: "Ik geloof, dat om goed te kunnen functioneren in een multiculturele samenleving, je juist je eigen wortels moet koesteren."

Over de scheiding tussen kerk en staat hoeft Willem-Alexander zich ook geen zorgen te maken. Die schrijft enkel voor dat de staat zich niet mag mengen in het besturen van de kerk en dat de kerk de politiek niet direct naar haar hand kan zetten. Het kabinet en de kroon behandelen de PKN net als andere kerken: als een belangrijke maar niet oppermachtige maatschappelijke partij. De PKN krijgt geen streepje voor omdat de koning er toevallig lid van is.

Majesteit, uw geloof is een privézaak
Orthodoxe protestanten zouden op de troon graag een godvrezende leidsman zien. Een boegbeeld van kerk en vaderland dat traditionele protestantse waarden uitdraagt. Zo'n vorst kan Willem-Alexander niet zijn. Ten eerste omdat hij niet voldoet aan de profielschets, maar vooral ook omdat het grootste gedeelte van Nederland niet op zo iemand zit te wachten.

Door zich religieus op de vlakte te houden, voorkomt hij dat hij niet-gelovigen, moslims, joden en andersgelovigen van zich vervreemdt. Dat Willem Alexander inspiratie haalt uit zijn geloof in de christelijke god is waardevol, maar het verplicht hem niet om die god voortdurend aan te halen.

Zijn moeder benoemde haar geloof iets explicieter. Beatrix sprak van een 'vast geloof dat God mijn leven leidt'. Ze ging regelmatig ter kerke en had frequent contact met dominee Ter Linden en dichter Huub Oosterhuis. Het staat koning Willem echter volledig vrij om het koningschap op zijn eigen manier vorm te geven. Het aanhalen van God tijdens toespraken is vooral traditie. Zijn voorgangers hebben de conventies steeds naar hun hand gezet. Hij mag dat dus ook.

Ter Linden vertelde vorig jaar in Trouw dat de jonge Willem-Alexander vooral geboeid was door de 'stories' in de Bijbel. De orthodoxe opvatting dat de bijbel 'histories' bevat, sprak hem veel minder aan. Van zo'n koning kunnen we moeilijk verwachten dat hij een traditioneel-religieuze koers vaart.

Overigens moeten we niet vergeten dat koning Willem bepaalde christelijke tradities in ere houdt. Zo zei hij bij de inhuldiging dat hij zal regeren 'bij de gratie gods'. Zijn eerste troonrede sloot hij af door de leden van de Staten-Generaal 'Gods zegen' toe te wensen. Zo seculier is Willems koningschap dus ook weer niet.

Beeld anp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden