Koning Michaël stapt uit het geschiedenisboek

BOEKAREST - Als Michaël van Roemenië na bijna vijftig jaar terugkeert naar zijn land lijkt hij ineens een oude man. Zichtbaar bewogen blijft hij even staan op de vliegtuigtrap terwijl honderden aanhangers hem toejuichen.

Hij lijkt zelfs even te twijfelen of hij wel verder zal gaan tot zijn vrouw Anna van Bourbon Parma hem liefdevol bij de arm neemt en over de laatste paar meters helpt die hem scheiden van zijn doel: terug in Roemenië als Roemeens staatsburger. In 1948 dwongen de communisten de pas zesentwintigjarige vorst onder bedreiging van een pistool afstand te doen van de troon en naar het buitenland te vertrekken.

'Regi Mihai, regi Mihai' roepen een paar honderd aanhangers enthousiast, als hun vijfenzeventigjarige koning weer voet zet op Roemeense bodem. Ze verdringen zich om zo dicht mogelijk bij hem te kunnen komen. Een blad met champagneglazen gaat in het gewoel tegen de vloer. De koning zelf krijgt het regelmatig te kwaad.

Tijdens het orthodoxe paasfeest van 1992 waren honderdduizenden de straat opgegaan om een glimp op te vangen van hun koning die toen voor een kort bezoek was toegelaten door president Iliescu. Het was prachtig weer en de meeste mensen waren nieuwsgierig naar de man die ze alleen maar uit de geschiedenisboeken kende. Bovendien kwam de koning toen als tegenspeler van Iliescu die door velen werd gewantrouwd werd en verdacht werd van vele duistere praktijken.

Nu komt de koning als medestander van de nieuwe president Emil Constantinescu en de centrum-rechtse regering die eind vorig jaar aantraden, al zijn die niet persoonlijk bij de ontvangst aanwezig omdat ze de hele zaak nadrukkelijk 'low key' willen houden. Maar voor de familie en de getrouwen die toch naar het vliegveld zijn gekomen is dit een diep emotioneel moment, vertelt prinses Margareta, de oudste dochter van Michaël. “Vandaag wordt een historisch onrecht recht gezet”, zegt de blonde prinses die met haar vader gemeen heeft dat ze geen druppel Roemeens bloed heeft.

Ze stammen af van de Duitse Hohenzollerns die in 1864 het verzoek kregen om het zojuist verenigde Roemenië te komen leiden omdat daar in Roemenië niemand voor te vinden was. Maar net als Michaël voelt Margareta, de oudste van vijf dochters, zich sterk met Roemenië verbonden en is al jaren actief voor Roemeense ziekenhuizen en liefdadigheidsinstellingen.

Michaël kan volgens zijn dochter een belangrijke rol gaan spelen voor zijn land, omdat hij internationaal veel respect geniet. “Mijn vader's optreden heeft het einde van de oorlog zeker met een half jaar bespoedigd en daarmee veel levens gered'.

Michaël van Roemenië is het laatste nog levende staatshoofd uit de tijd van de Tweede Wereldoorlog. Stalin en Hitler heeft hij nog persoonlijk ontmoet. Daarom is de man, die na zijn verbanning het hoofd boven water heeft moeten houden als kippenboer en testpiloot in Engeland en de Verenigde Staten, nu volgens ingewijden de aangewezen persoon om de zaak van Roemenië te bepleiten bij de Navo en de Europese Unie.

Een jonge studente - de aanwezigen op het vliegveld zijn of heel jong of heel oud - denkt dat Roemenië met de terugkeer van Michaël weer geloofwaardig is en dat iedereen nu zal begrijpen dat het land sinds de laatse verkiezingen werkelijk een democratie is. Zij is er vast van overtuigd dat de koning, ook al zal de monarchie niet hersteld worden, welvaart zal brengen. Louter en alleen door zijn onberispelijke staat van dienst zal het buitenland begrijpen dat je met Roemenië weer zaken kunt doen, denkt ze.

Een oudere vrouw die speciaal naar de ontvangst is gekomen om de koning brood en zout aan te bieden maar haar pogingen in het gedrang verloren ziet gaan, vertelt dat ze haar hele leven lang vervolgd is door de communisten. Haar vader is in een van de kampen verdwenen en tot de dag van vandaag weet ze niet waar zijn graf is. Voor haar is de terugkeer van de koning het bewijs dat eindelijk alles weer normaal wordt in Roemenië.

Michaël de 'mompelaar', zoals zijn tegenstanders hem noemen vanwege zijn stille, vaak wat onduidelijke manier van spreken, bljft voorlopig maar een kleine week in Roemenë.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden