Komt vijand van Turkije vrij?

analyse | Vernietigende conclusie Derksen: Met bewijs tegen Baybasin is geknoeid

ADRI VERMAAT

Met zijn vernietigende conclusies over het door Justitie verkregen bewijs tegen de tot levenslang veroordeelde Koerd Hüseyin Baybasin zet wetenschapsfilosoof Ton Derksen de rechtspraak in Nederland stevig onder druk.

In zijn boek 'Verknipt Bewijs' stelt Derksen uit eigen waarneming dat telefoontaps in het onderzoek naar Baybasin zijn gemanipuleerd en vervalst. Het moet de vooraanstaande PKK'er en zijn raadsvrouw Adèle van der Plas ongekende hoop geven. De bevindingen van Derksen en de conclusies die hij er aan geeft, bieden de staatsvijand van Turkije reëel uitzicht op herziening van zijn vonnis.

Inhoudelijke kritiek op Openbaar Ministerie en rechterlijke macht is emeritus hoogleraar Derksen wel toevertrouwd. Vooral dankzij hem werd verpleegkundige Lucia de Berk vier jaar geleden vrijgesproken van een serie sinistere moorden en gerehabiliteerd.

Genoegdoening was er niet voor Ernest Louwes in de Deventer moordzaak. Hoewel Derksen ook in zijn zaak de contouren van een gerechtelijke dwaling uitputtend beschreef, geldt meerdere herzieningsverzoeken later dat Louwes nog altijd als 'dader' is deze zaak.

In de zaak van Baybasin is al jaren discussie over de juridische grondslag waarop de PKK'er voor betrokkenheid bij moord, gijzeling en heroïnehandel is berecht en tenslotte definitief veroordeeld. Tot maatschappelijke opwinding kwam het tot dusver niet. Dit komt vooral doordat aan zijn veroordeling een, voor de Nederlandse samenleving, schokkend en voelbaar misdrijf ontbrak. Hoe anders was dat bij de Schiedamse Parkmoord, de Puttense moordzaak en de zaken van Lucia de Berk en Ina Post.

Waar het Baybasin betreft beperkte de opwinding over een volgende mogelijke dwaling zich tot dusver tot kleine en dan voorspelbare kring. Al jaren ageren Baybasin en zijn advocate Adèle van der Plas tegen de volgens beiden volslagen onterechte, schandelijke veroordeling. Die zou niet alleen zijn ingegeven door manipulatie van een deel van de zesduizend telefoontaps in de strafzaak. Rechters oordeelden volgen hen ook te gemakkelijk over een onderzoek dat deskundige Ton Broeders deed naar de taps.

Ook zouden tolken met opzet fouten hebben gemaakt bij het vertalen van de inhoud van taps. In kleine kring is het een bekend voorbeeld, de opmerking die Baybasin in een van de afgenomen telefoongesprekken zou hebben gemaakt: 'You have to make him cold'. Vertaald naar het Nederlands leek dat een opdracht tot moord: 'Je moet hem koud maken'. In werkelijkheid zei Baybasin: 'You have to make him call'.

Dat Derksen stelt dat rechters zijn 'voorgelogen' in de zaak Baybasin betekent niet dat het beeld nu meteen volledig in diens voordeel van de laatste is gekanteld. Advocaat-generaal Aben doet al enkele jaren onderzoek naar de authenticiteit en betrouwbaarheid van de telefoontaps. Zijn bevindingen en het hieraan verbonden advies van komende zomer aan de Hoge Raad zijn formeel van meer gewicht dan het onderzoek van Derksen, hoe wezenlijk van betekenis dit met alle veronderstelde manipulaties en bewust foutieve vertalingen voor Baybasin ook is.

undefined

Vogelvrij in Turkije

Hüseyin Baybasin (25 december 1956) zat van 1984 tot 1989 in een Britse gevangenis voor drugshandel. Hij werd uitgeleverd aan Turkije waar hij vogelvrij raakte nadat hij er publiekelijk had verhaald over betrokkenheid van hoge overheidsfunctionarissen bij drugshandel.

In 1992 vluchtte hij uit Turkije en verbleef hij in Zuid-Afrika, Engeland en tenslotte Nederland. Baybasin geldt als één van de oprichters van het Koerdisch parlement in ballingschap. Eind 1995 verzocht Turkije om zijn uitlevering. Na een juridisch gevecht van enkele jaren verbood de Hoge Raad zijn uitlevering omdat hij in Turkije gevaar zou lopen voor marteling of zelfs zijn leven.

Hij kwam vrij maar mocht Nederland niet uit. Maart 1998 werd hij opnieuw aangehouden op verdenking van vanuit Nederland gepleegde delicten, zoals betrokkenheid bij moord. In hoger beroep kreeg hij levenslange celstraf.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden