Komt MERS onze kant op?

De dromedaris is mogelijk de bron van het MERS-virus. Beeld thinkstock
De dromedaris is mogelijk de bron van het MERS-virus.Beeld thinkstock

Het MERS-virus heeft sinds half mei al zeven levens geëist in Zuid-Korea. Bijna honderd mensen raakten besmet, zo'n 3000 Koreanen zitten in quarantaine, 2200 scholen zijn dicht. Vaccins en medicijnen zijn er niet. Hoe gevaarlijk is MERS, moeten we dromedarissen mijden en kan MERS deze kant op komen?

Marijke de Vries

Wat is MERS?
MERS is een virus dat zware luchtweginfecties veroorzaakt. Het Middle East Respiratory Syndrome-coronavirus' (MERS-CoV) werd in september 2012 ontdekt in jawel, het Midden-Oosten. MERS is een coronavirus. Meestal veroorzaken die een gewone verkoudheid, maar MERS is een tikje heftiger en leidt vaak tot ziekenhuisopname. Patiënten hebben last van koorts, hoesten, kortademigheid en ademhalingsproblemen.

Hoe gevaarlijk is het?
De ziekte is vooral gevaarlijk voor ouderen en mensen met een zwakke gezondheid of met luchtwegproblemen. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) kregen sinds 2012 wereldwijd 1280 patienten de ziekte, waarvan er 449 overleden (ruim 1 op de 3). Vooralsnog zijn er geen medicijnen of vaccins tegen MERS, naar virusremmers wordt onderzoek gedaan.

Hoe krijg je het?
Dat is nog niet helemaal duidelijk. Onderzoekers vermoeden dat dromedarissen de bron zijn van het virus. Hoe mensen vervolgens besmet raken is evenmin duidelijk. Deskundigen opperen dat het virus zich mogelijk via de lucht verspreidt, door aanraking of door het consumeren van dromedarismelk en - vlees.

Het virus zou zelden van mens op mens worden overgedragen, stelt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Als dat al gebeurt, dan gebeurt het in ziekenhuizen waar onvoldoende hygiëne- en preventiemaatregelen zijn genomen, want het virus zelf is behoorlijk kwetsbaar: het wordt gemakkelijk vernietigd door schoonmaakmiddelen.

Hoe kon het dan zo uit de hand lopen in Zuid-Korea?
Het virus werd begin mei door een Koreaanse zakenman meegenomen uit Bahrein in Saoedi-Arabië. Hij werd ziek en bezocht na thuiskomst verschillende ziekenhuizen en klinieken met zijn klachten, maar het duurde negen dagen voor men erachter kwam dat hij MERS had. Intussen had hij tientallen medepatiënten en artsen besmet. De Koreaanse minister van volksgezondheid Moon Hyung-pyo heeft gisteren zijn excuses aangeboden voor de 'onzorgvuldige zorg' bij het begin van de epidemie. De man zou in eerste instantie niet hebben gemeld dat hij onlangs in het Midden-Oosten was geweest, waardoor artsen niet wisten waarnaar ze zochten.

De MERS-uitbraak in Zuid-Korea is de grootste buiten het Midden-Oosten tot nu toe. Dit jaar werden de meeste besmettingen gemeld in Saoedi-Arabië. Dat is deels te wijten aan gebrek aan hygiëne in ziekenhuizen, waardoor mensen elkaar besmetten. Ook zou het virus mogelijk seizoensgebonden zijn.

Een vrouw in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul draagt een mondkapje als becherming tegen het MERS-virus. Beeld AFP
Een vrouw in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul draagt een mondkapje als becherming tegen het MERS-virus.Beeld AFP

Dit jaar niet naar Mekka of Zuid-Korea dus?
Dat is overdreven. De uitbraak in Zuid-Korea lijkt volgens deskundigen over zijn hoogtepunt heen. De kans is klein dat er nog veel nieuwe gevallen opduiken, denken zij.

Voor beide regio's geldt ook geen negatief reisadvies. Reizigers die vanuit het Midden-Oosten komen worden bij het inreizen van Zuid-Korea onderzocht. Volgens het RIVM zijn de risico's voor reizigers sowieso klein. Alleen patiënten met een zwakke gezondheid of chronische ziekte kunnen beter eerst met hun (huis)arts overleggen of een reis naar Mekka op dit moment verstandig is, aldus het Rijksinstituut. Saoedi-Arabië zelf adviseert zwangere vrouwen, kinderen onder de twaalf en ouderen boven de 65 om hun reis uit te stellen.

Wie naar het Midden-Oosten afreist wordt afgeraden rauwe dromedarismelk of dromedarisvlees te gebruiken. Verder moeten ze op hun algemene hygiëne letten. Wie op reis of binnen twee weken na terugkomst last heeft van kortademigheid, ademhalingsproblemen, hoge koorts of diarree kan beter even naar de huisarts gaan.

Kan MERS deze kant op komen?
Dat kan altijd, maar de kans dat het in Nederland tot een uitbraak komt is klein. Vorig jaar mei werden twee patiënten in Nederland opgenomen met het virus, nadat zij in het Midden-Oosten waren geweest. Zij herstelden binnen enkele weken. "Omdat er duizenden mensen per jaar vanuit Nederland heen en weer naar het Midden-Oosten reizen, is het niet onverwacht dat ook in Nederland patiënten met MERS zijn gevonden. Met hygiënemaatregelen rondom de patiënten en mensen die in contact zijn geweest met de patiënten te vragen alert te zijn op gezondheidsklachten, is het kleine risico op mens-op-mens besmetting voorkomen", schrijft het RIVM op haar site.

De WHO benadrukt het belang van preventieve maatregelen om de verspreiding van infectieziekten te voorkomen. Die worden in alle Nederlandse ziekenhuizen toegepast, aldus het RIVM.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden