Komt dat zien: Circus Puigdemont in Brussel

Beeld Photo News

Hectische taferelen bij het eerste publieke optreden van de afgezette regiopresident in België. Hij ontkent daar asiel te willen aanvragen.

Koorddanser, vuurspuwer, leeuwentemmer, clown, directeur? Welke rol hij zelf gaat spelen is nog niet duidelijk, maar Circus Puigdemont heeft zijn tenten opgeslagen in Brussel - voor onbepaalde tijd.

De gewezen Catalaanse regiopresident Carles Puigdemont geeft rond het middaguur een van de bizarste en drukst bezochte persconferenties die Brussel de laatste jaren heeft meegemaakt, en Brussel is toch wel wat gewend, qua gekkigheid.

Zaaltje

Bij aankomst moeten Puigdemont en zijn gevolg zich in een veels te kleine ruimte langs honderden samengepakte journalisten wurmen, van wie een in het nauw gedrongen deel als dominosteentjes dreigt om te vallen. Dat niemand flauwvalt in een uur tijd, mag een wonder heten.

Omdat het nabijgelegen, ruimere Résidence Palace weigert ruimte beschikbaar te stellen voor de persconferentie - het gebouw is eigendom van de Belgische overheid - moet Puigdemont zijn toevlucht nemen tot het zaaltje van de internationale Brusselse persclub, pal naast het gebouw van de Europese Raad.

In frissere lucht, buiten op straat, verzamelt zich intussen een groep demonstranten. Het grootste deel is tegen de Catalaanse onafhankelijkheid die het parlement in Barcelona afgelopen vrijdag in gang heeft proberen te zetten. 'Leve Catalonië, leve Spanje', scanderen ze, het unionistische motto herhalend van de anti-onafhankelijkheidsmanifestatie in Barcelona van afgelopen weekeinde.

Hier en daar wordt ook met de 'estelada' gezwaaid, de vlag van de onafhankelijkheidsbeweging. De binnenlands-Spaanse aangelegenheid die de Catalaanse kwestie heette te zijn, is met haar volle gewicht in de straten van Brussel geland, bijna in het zicht van 'EU-president' Donald Tusk, als die ten minste op kantoor zou zijn.

Geen asiel

Niet voor niets is de keuze gevallen op de Europese wijk, al maakt Puigdemont dat pas aan het einde van zijn persconferentie duidelijk. Dan pas ontkent hij dat hij hier naartoe is gekomen om asiel aan te vragen in België, de grote speculatie van de dag ervoor. "Mijn aanwezigheid heeft niets met de Belgische politiek te maken. Ik ben niet in België, maar in Brussel, hoofdstad van Europa."

De komende tijd wil hij hier als een soort president in ballingschap de Catalaanse zaak gaan bepleiten. Hoe hij dat wil aanpakken is onduidelijk. De EU-instituties, met Spanje als hoeksteen, willen officieel niet met hem gezien worden. Als het hem te doen is om aanhoudende media-aandacht, heeft hij met Brussel in ieder geval een veilige keuze gemaakt.

De door Madrid uit zijn functie ontheven Puigdemont is met enkele andere politieke kopstukken aangeklaagd door het Spaans Openbaar Ministerie voor rebellie, opruiing en misbruik van overheidsgeld, vergrijpen waarvoor ze dertig jaar celstraf kunnen krijgen. In hun ogen is dit bij voorbaat een oneerlijk, politiek proces.

Verkiezingen

"Wij willen de politisering van de Spaanse justitie aanklagen, het gebrek aan onpartijdigheid, de vervolging van ideeën, niet van misdaden", zegt Puigdemont. Hij is pas bereid terug te keren naar Spanje als hij bepaalde 'garanties' krijgt van de Spaanse regering, maar welke dat moeten zijn, zegt hij niet.

De Catalaanse voorman zegt echter ook dat hij de vervroegde regioverkiezingen van 21 december, die door de Spaanse regering zijn verordonneerd, met vertrouwen tegemoet ziet. Puigdemont beschouwt die stembusgang als een referendum over de ingreep van Madrid in de Catalaanse autonomie via het Spaanse grondwetsartikel 155. Als een meerderheid van de Catalanen op partijen stemt die deze ingreep afkeuren, moet Madrid daar ook consequenties aan verbinden, vindt Puigdemont, die de schuld voor de huidige crisis geheel bij de Spaanse regering en justitie legt.

Met twee oproepen sluit hij zijn persverklaring af. "De internationale gemeenschap, en vooral Europa, vraag ik om een reactie. De Catalaanse kwestie ligt aan de basis van de waarden waarop Europa is gebouwd: democratie, vrijheid, vrijheid van meningsuiting, gastvrijheid, geweldloosheid. Het Catalaanse volk vraag ik om zich voor te bereiden op een lang proces."

Na een korte vragenronde, waarin geen enkele vraag wordt gegund aan een Spaanse journalist, volgt dezelfde kruip-door-sluip-door-gang door het als sardientjes ingeblikte perscorps, op weg naar buiten. De Catalaanse kopstukken rijden met enkele gereedstaande taxi's Brussel in, bestemming onbekend.

De Belgische premier Charles Michel, ernstig in verlegenheid gebracht door dit circus, komt even later met een afgemeten tweet. 'Dezelfde rechten en plichten als elke Europese burger voor de heer Puigdemont, niet meer en niet minder'. Vooral dat 'heer Puigdemont' klinkt alsof Michel zijn neus erbij moet dichtknijpen.

Lees ook: 

Catalaanse ex-president Puigdemont zal uitslag verkiezingen respecteren

- Puigdemont sleurt België mee in Catalaanse crisis

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden