Komst dwingend referendum op losse schroeven

wetsVoorstel - Beide Kamers stemden al eens voor. Maar D66, PvdA en GroenLinks twijfelen nu over het referendum.

Het lot van het dwingend correctief referendum is onzeker. De drie partijen die het initiatief namen om dit referendum mogelijk te maken, D66, PvdA en GroenLinks, twijfelen nu of zij de wet zullen indienen.


Het SP-Kamerlid Ronald van Raak vroeg gisteren hoe het ermee staat. Hij pleitte ervoor dat het demissionaire kabinet de wet desnoods indient en verdedigt. Van Raak vroeg minister Plasterk van binnenlandse zaken gisteren dat initiatief te nemen 'opdat deze hele mooie wet niet in één of andere diepe lade verdwijnt', aldus het Kamerlid.


De vorige Kamer nam de initiatiefwet al aan. Naast D66, PvdA en GroenLinks zorgden de PVV, de Partij voor de Dieren en een aantal kleine fracties voor een meerderheid in de Tweede Kamer. De wet werd vervolgens ook in de Eerste Kamer aangenomen.


Het betreft echter een wijziging van de Grondwet, hetgeen betekent dat de Kamer zich er na verkiezingen nogmaals over moet buigen. Anders dan het al bestaande referendum gaat het hier om een volksraadpleging waarvan de uitkomst bindend is voor de regering. Het Oekraïnereferendum bijvoorbeeld was een raadgevend referendum: een regering kan de uitspraak al dan niet naast zich neerleggen. Een bindend correctief referendum zou volgens het wetsvoorstel gehouden moeten worden als een bepaald deel van de kiezers een aangenomen wet alsnog wil tegenhouden.


Sinds de behandeling van het initiatief onder het tweede kabinet-Rutte zijn GroenLinks en de PvdA anders gaan denken over referenda. Het congres van GroenLinks schrapte de mogelijkheid om referenda te houden zelfs uit het verkiezingsprogramma van de partij.


Het is de parlementaire gewoonte dat wetten die, zoals dat heet, in tweede lezing bij het parlement komen, zo snel mogelijk na de verkiezingen worden ingediend. Dat is nog niet gebeurd en volgens D66-Kamerlid Kees Verhoeven is de verandering in opstelling bij de andere twee partijen van het initiatief de oorzaak.


Verhoeven beloofde zijn collega's in de Kamer met GroenLinks en PvdA te gaan overleggen en wil voor 1 mei duidelijkheid geven.


Verhoeven ontkende desgevraagd dat het onderwerp al aan de orde is geweest aan de formatietafel bij informateur Edith Schippers, maar sloot niet uit dat dat de komende weken alsnog gebeurt.


Dan ontstaat de mogelijkheid dat VVD en CDA, fervente tegenstanders van referenda, D66 en GroenLinks willen dwingen af te zien van de verruiming van de mogelijkheden voor een referendum. Dat is echter op dit moment nog allerminst zeker.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden