Kompels triomferen op straat, de premier overleeft in het Lagerhuis

Van onze buitenlandredactie

Dat de mijnwerkers een speciale plaats in nemen in de harten van de Britten en de aangekondigde sluitingen beroering zouden wekken, had minister van handel en industrie Michael Heseltine vorige week juist ingeschat.

'Koning Arthur' Scargill heerste in de straten van Londen. Tactisch had de president van de mijnwerkersbond NUM afgezien van een herhaling van de grote staking van '84-'85 en de steun gezocht van het Britse publiek. En die kregen de duizenden en nog eens duizenden kompels die gisteren naar de hoofdstad waren gekomen om hun woede te uiten, in een repetitie voor de demonstraties van komende zondag. Zelfs de Londenaren in de 'dure' wijken kwamen naar buiten om mee te schreeuwen: "Stop Heseltine ondergronds" .

Schaduw-minister Robin Cook van Labour haakte in het debat over de mijnsluitingen gehaaid in op de gemoedsstemming buiten het parlementsgebouw. "Wordt het geen tijd dat de minister dezelfde moed toont als de mijnwerkers die hun leven wagen ondergronds, door toe te geven dat hij fout zit?" Hij eiste in een motie, dat geen enkele mijn wordt gesloten voordat de noodzaak daartoe is aangetoond.

Punt voor punt somde Cook op waar de regering het volgens hem bij het verkeerde eind heeft. "Niet bewezen is dat de tien mijnen die dicht moeten, onrendabel draaien. Experts houden vol dat steenkool ten onrechte wordt ingeruild voor gas. Wij hebben geen bewezen gasvoorraden voor 50 jaar, maar voor slechts 10. Bestrijding van de werkloosheid? Zeker 100 000 man komen op straat te staan."

Toen Heseltine opstond om hem te antwoorden, leek de hel los te barsten. Speaker Betty Boothroyd moest zich zelfs laten vervangen, schor van het tot de orde roepen van parlementsleden. De minister gaf zijn tegenvoeter Robin Cook de volle laag: mooie praatjes, Labour vergat echter zoals gewoonlijk te praten over de kosten van het openhouden van de mijnen. "Maar als u zo graag opnieuw de cijfers voorgeschoteld wil hebben, dan kan dat." Heseltine kondigde aan, dat hij begin volgend jaar een witboek zal publiceren met alle gegevens over de mijn-industrie, inclusief voors en tegens van gas. Daarna kan het parlement meepraten over het lot van de mijnen.

Op vragen van zijn partijgenoten reageerde hij echter behoedzaam. Toen de Conservatief William Cash - een verklaard tegenstemmer - een reactie eiste op de mooie staat van dienst van de (te sluiten) mijn Trentham in zijn kiesdistrict, deed Heseltine zijn laatste concessie: als in de drie maanden die vooraf gaan aan de eigenlijke sluiting van de tien mijnen die daarvoor zijn aangewezen, onomstotelijk blijkt dat er een (of meer) rendabel werkt, dan blijft die open.

Cash ging zitten. Daarop volgde een ouderwetse botsing tussen regeringspartij en oppositie, waarin al het oude zeer van de parlementaire geschiedenis sinds '45 door het Huis vloog. Die had voor Labour het vervelende gevolg, dat nog meer Tories besloten terug te keren naar de eigen rijen. Uiteindelijk stemden vijf Tories voor hun motie.

Premier John Major kneep in zijn handjes. Opgelucht over het resultaat, besloot hij toch maar even te wachten met die andere kwestie die de Conservatieven verdeelt: de ratificatie van het Verdrag van Maastricht. Naar verluidt, is het voorbereidend debat maandag in het Lagerhuis uitgesteld.

Meer nieuws op pagina 5, commentaar op pagina 9

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden