Komiek die spotte met Erdogan wordt niet vervolgd

De Duitse komiek Jan BöhmermannBeeld afp

De komiek Jan Böhmermann wordt niet vervolgd voor zijn satire aan het adres van de Turkse president Erdogan. Dat heeft het Duitse Openbaar ministerie bekendgemaakt. De Turkse regering had aangedrongen op de vervolging aangedrongen.

Böhmermann hekelde Erdogan in maart in een tv-programma, 'Neo Magazin Royale'. In het gedicht 'Schmähkritiek' vroeg hij zich af of je Erdogan een geitenneuker en pedofiel mocht noemen. Was dat nu wel of geen belediging van een buitenlands staatshoofd? En waar lag eigenlijk de grens tussen satire en smaad?

Met de tv-sketch bracht hij de Duitse bondskanselier Angela Merkel in een lastig parket. Die had er alle belang bij de relatie met Turkije goed te houden, temeer omdat het land een cruciale rol speelde in het verminderen van de vluchtelingenstroom.

In een gesprek met de Turkse premier Davutoglu probeerde ze iets van de boosheid weg te nemen en zei ze dat ze het gedicht ook 'smakeloos' en 'bewust kwetsend' vond. Tevergeefs: Turkije diende alsnog een officieel verzoek in bij de Duitse regering om Böhmermann te vervolgen voor 'belediging van een buitenlands staatshoofd'. Het land beriep zich daarbij op een oude Duitse wet. Belediging van een staatshoofd kan in Duitsland worden bestraft met maximaal twee jaar cel of een boete.

De affaire Böhmermann heeft er al voor gezorgd dat de clausule over het beledigen van een buitenlands staatshoofd geschrapt wordt. Omdat die te ouderwets zou zijn.

Niet ernstig genoeg
Juristen van het OM in Mainz bepaalden dinsdag dat de woorden en vorm die Böhmermann had gebruikt niet ernstig genoeg zijn om hem voor de rechter te brengen. Ze zeggen dat het gedicht Schmähkritik een kunstwerk is en daarom kan 'niet met zekerheid worden bewezen' of Böhmermann 'strafbare handelingen' heeft begaan. Het verder voeren van het proces is volgens het OM daarom zinloos.

Toch moet Böhmermann nog voor een straf vrezen. Erdogan startte namelijk nog een tweede proces tegen Böhmermann, maar dan als beledigd persoon. Op 2 november moet Böhmermann hiervoor in Hamburg voor de rechter verschijnen.

De vraag is of hij dan ook vrijuit gaat. In mei verbood de Duitse rechter beledigende delen van zijn gedicht. Hij mocht deze niet meer herhalen op straffe van een boete van 250.000 euro of zes maanden gevangenisstraf. Slechts enkele regels uit het gedicht werden als satire beoordeeld en die worden wel beschermd door de vrijheid van meningsuiting.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden