Kom van die bank af!

Wat spiritualiteit betreft, is de Protestantse Theologische Universiteit zowaar wakker geworden. 'Hoe kan het dat we door Happinez lijken te zijn ingehaald?' vraagt in haar recente magazine de hoofdredacteur zich af. Misschien omdat protestanten te veel zitten te denken. Een zittend leven, concludeerde Nietzsche die op een kerkbank opgroeide, is de zonde tegen de Heilige Geest.

In het blad staat een gesprek tussen twee predikanten uit Amsterdam. Een van hen vertelt over een jonge vrouw die autopech kreeg. Wat deed zij? Ze liep op wiebelhakjes verder en liet zich dopen. Kijk, dat is spirituele logica. Hoogleraren zouden hun studenten meer pech moeten gunnen zodat ze van hun stoel vallen. Neem een voorbeeld aan die woestijnvader die hetzelfde antwoord bij de ene leerling goed rekende en bij de andere fout.

Een docent schrijft dat filosofie 'krabt waar het jeukt', terwijl theologie 'netjes' en 'redelijk' moet zijn. Hier keek ik toch even of mijn hemd niet uit mijn broek hing. Is dit niet de reden waarom er zo weinig creatieve theologie verschijnt? Het is allemaal zo netjes en redelijk. Maar het eigene van spiritualiteit is dat die onredelijk jeukt - in de ziel. Ik wens de Protestantse universiteit toe dat ze een spiritueel vlooiencircus wordt waar de studenten creatief aan het krabben worden gezet. Er zijn genoeg mystieke teksten die daarbij kunnen helpen.

Vreemd genoeg vind je die niet op theologische opleidingen, maar bij literaire, historische en wijsgerige vakgroepen waar ze met witte handschoentjes worden behandeld. De inhoud wordt zelden ernstig genomen. Begrijpelijk, want dat zou je leven wel eens op zijn kop kunnen zetten. Dat is niet erg 'netjes' en 'redelijk', maar is zo'n omkeer of levensvernieuwing niet precies het pakkie-an van de theoloog?

Over pakkie-an gesproken: ik lees over de nieuwe opzet van de opening van het academisch jaar, met een pauze 'waarin de hoogleraren de gelegenheid hebben hun toga's aan te trekken'. Zulke tabbaards hebben wijde mouwen waarin je veel kwijt kunt: spiekbriefjes, een flesje hartversterking, een kaartje van een verliefde student. Als u een hoogleraar in toga ziet, loopt daar een verborgen wereld voorbij. Dat kan werken op je spirituele gemoed. De jeukende vraag kan opkomen: wat zou er onder die toga zitten? Misschien wel lingerie in de kleur van het kerkelijk jaar of een broek met orgelpijpen.

Een volgend artikel meldt dat er tegenwoordig niet alleen naar de spirituele erfenis van mannen maar ook die van vrouwen wordt gekeken. Hallo, dat snap ik als dames zich na autopech laten dopen terwijl mannen met moersleutels blijven zwaaien. Spreken over spiritualiteit, zegt deze theoloog, hoort tot de kern van het pastoraat, 'al wil ik aan de waarde van het gesprek over de dode kanarie niets afdoen'. Maar je voelt op je klompen aan dat hij het helemaal niet over dat stomme beest wil hebben. Wees daar dan eerlijk over. Leg het zielepietje een vinger op en zegen het in de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest, amen - klaar is kees. Ben je nog spiritueel bezig ook.

Calvijn verdacht vrouwen ervan dat ze een zwak hebben voor paapse stoutigheden. Inderdaad vertelt een docente die eerst kritisch was over Lourdes, hoe ze daar werd meegenomen in de sacramentsprocessie - want liturgie zet je in beweging. Toen de mensen knielden vergat ze netjes en redelijk te blijven en schoot vol, 'van harte bereid tot elk Magnificat'.

Was Nietzsche een rockzanger, dan zou hij zingen: 'Kom van die bank af, ik waarschuw niet meer!'

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden