Kolencentrales blijven nog open

energie | De coalitie schuift de kwestie door naar het volgende kabinet. Alleen de centrale in Amsterdam is nu nog 'in beeld' voor sluiting.

VVD en PvdA zijn het definitief niet eens geworden over eventuele sluiting van de vijf resterende kolencentrales. Het kabinet schuift de gevoelige kwestie door naar zijn opvolger.


VVD-minister Henk Kamp van economische zaken stuurde gisteren zijn langverwachte 'kolen-brief' naar de Tweede Kamer. Daarin worden, tot teleurstelling van de meerderheid van de Kamer en de milieuorganisaties, geen jaartallen genoemd wanneer de centrales dicht zouden moeten.


VVD en PvdA hebben maandenlang overlegd over de toekomst van de kolencentrales. In april vorig jaar liet het kabinet nog doorschemeren dat spoedige sluiting van de twee centrales uit de jaren negentig, de 'Hemweg' in Amsterdam en de 'Amer' in Geertruidenberg, een reële optie was. Dit zou nodig zijn om te voldoen aan het vonnis in de klimaatzaak van Urgenda. Als gevolg van deze rechterlijke uitspraak moet Nederland de CO2-uitstoot uiterlijk in 2020 flink hebben teruggeschroefd.


Tot veler verrassing bleek in oktober uit een energierapport dat de reductie van broeikasgassen veel sneller gaat dan gedacht. Het kabinet is hard op weg om te voldoen aan dat Urgenda-vonnis. Kamp vindt nu dat op korte termijn sluiting van één of meerdere kolencentrales niet meer nodig is.


Wat ook meespeelt is de zogeheten 'leveringszekerheid'. De Amercentrale in Geertruidenberg is bijvoorbeeld nodig voor stadsverwarming in Breda en Tilburg. Als deze centrale sluit, moet daar een oplossing voor komen. De minister waarschuwde al eerder dat als Nederland straks kampt met een energietekort, mogelijk bruinkool uit Duitsland zal moeten worden geïmporteerd.


VVD en PvdA hebben geprobeerd om toch een compromis te sluiten over het op termijn 'uitfaseren' van alle kolencentrales. De Tweede Kamer heeft het kabinet hier eind 2015 ook toe opgeroepen. Behalve de Hemweg en de Amer staan er in Nederland nog drie exemplaren; twee op de Rotterdamse Maasvlakte en één bij de Eemshaven in Groningen.


Kamp zei eerder over deze nieuwe kolencentrales: "Dit zijn de schoonste van heel Europa, we zouden gek zijn als we die dichtdoen." Goed ingevoerde bronnen in Den Haag melden dat de VVD-minister en PvdA-staatssecretaris Sharon Dijksma van milieu toch werkten aan een uitfaseringsplan. De laatste kolencentrale zou dan in 2035 sluiten, mogelijk nog enkele jaren eerder. Maar naar verluidt vond de PvdA-fractie dit te lang duren en wilde er daarom niet mee instemmen. Energiewoordvoerder Jan Vos ontkent dit. Hij zegt dit plan niet te kennen.


In de brief die Kamp naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, blijkt dat er nog wel een mogelijkheid bestaat dat één centrale voor 2020 dicht moet. Als dit najaar in het energierapport staat dat het Urgenda-vonnis alsnog niet wordt gehaald, komt een centrale 'in beeld' voor sluiting. Het gaat om de Hemweg in Amsterdam. Staatssecretaris Dijksma heeft aangedrongen op deze garantie.


PvdA-Kamerlid Jan Vos is ontevreden met de brief van het kabinet. Hij zegt nog voor de verkiezingen met een wetswijziging te komen waarin staat dat de rendementseisen voor kolencentrales worden aangescherpt. Als gevolg hiervan zouden alle centrales uiterlijk in 2030 dicht moeten gaan. Vos rekent op een Kamermeerderheid voor zijn voorstel.

reacties: een gemiste kans

D66: 'Het is slap van dit kabinet dat het niks doet om de kolencentrales te sluiten. Zelfs de oudste en vieste blijven open. Daarmee negeren PvdA en VVD de Tweede Kamer. Het aangenomen voorstel van D66 om de kolencentrales te sluiten wordt niet uitgevoerd.'


GroenLinks: 'Bizar, de Tweede Kamer vraagt om sluiting van kolencentrales, maar het kabinet doet alsof we nog in de 20ste eeuw leven en houdt ze open.'


Natuur&Milieu: 'Onbegrijpelijk en een gemiste kans dat de minister niet in één klap 11 procent van de totale CO2-uitstoot wil besparen. Deze reductie is keihard nodig.'


Greenpeace: 'Minister Kamp en staatssecretaris Dijksma gaan met dit besluit volkomen voorbij aan het Urgenda-vonnis, de klimaatafspraken van Parijs en het brede politieke én maatschappelijke draagvlak voor het sluiten van deze CO2-kanonnen.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden